Ayak Mantarı nüfusun üçte birini etkileyen, çok yaygın bir cilt problemidir. Sporcularda sık görülen bir rahatsızlık olduğundan bazı dillerde "Atlet Ayağı" olarak bilinir. Dermatofitler denilen mantarlar tarafından yapılan bir enfeksiyondur. Birçok insanda hayat boyu en az bir kere ayak mantarı gelişir. Daha çok erişkin ve ergenlik çağındaki erkeklerde görülür, kadınlarda ve 12 yaşından küçük çocuklarda ise daha nadirdir. Ayak mantarı kolaylıkla tedavi edilebilmesine rağmen başarılı bir tedaviden sonra bile tekrarlayabilmektedir.

Ayak mantarı bulaşıcıdır



Mantarlar karanlık, nemli ve sıcak ortamlarda üreyen mikroorganizmalardır. Ayakkabı içindeki bir ayak mantarlar için ideal üreme ortamıdır. Uzun süreli kapalı dar ayakkabı kullanımı, ıslatılan ayakların iyi kurulanmaması, aşırı terleme gibi etkenler ayak mantarı gelişimini kolaylaştırır. Ayak mantarı bulaşıcıdır.

Duş, havuz, hamam vs.. gibi ortak kullanım alanlarında ve ortak kullanılan havlu, çorap gibi nesneler vasıtasıyla kolaylıkla bulaşabilmektedir. Mantara temas eden herkeste hastalık çıkmayabilir. Bağışıklık sisteminin zayıflığı, ayak temizliğinin yetersizliği ve kötü ayakkabı seçimi gibi en ufak boşluğu değerlendiren mantarlar enfeksiyona sebep olabilirler.

Ayak Mantarının Belirtileri



Ayak mantarları klinik olarak farklı görünümler verebilir. En sık görülen formları;

  • Küçük ayak parmak aralarında soyulma, yarılma, beyaz nemli görünümler,
  • Ayak tabanında kepeklenme, kızarıklık, kuruluk,
  • Ayaklarda kaşıntılı, kızartılı, küçük su dolu kabarcıklarla seyreden yaralar,
  • Ayak tırnaklarında kalınlaşma, renk değişiklikleri, tırnakta soyulma veya kısmi tırnak kaybı.


Ayak mantarı tedavi edilmediği takdirde yayılarak önce ayağı, sonra elleri, daha sonra kasıklar ve tüm deriyi etkileyen yaralara neden olabilir. Tedavi mümkün olduğu kadar erken başlamalıdır. Sorun küçük iken yapılacak tedavi çok basittir. Fakat yaygın olan mantarlarda tedavi uzun süreli tedavi gerektirebilir. Ayrıca tedavi edilmeyen mantar hastalıklarında ikincil bakteriyel enfeksiyonlar gelişebilir.

Ayak Mantarı Oluşumunu Engellemek İçin Alınması Gereken Önlemler



  • Ayakları her gün düzenli yıkamak.
  • Ayağı ve parmak aralarını yıkama sonrası iyi kurulamak,
  • Sıkı ve kapalı ayakkabıları uzun süreli giymemek. Yaz aylarında sandalet veya hava alan örgü ayakkabıların giyilmesi ve kapalı ayakkabıların en az 1 gün dinlendirilerek giyilmesi önerilmektedir.
  • Pamuklu veya ter emen sentetik çorapların giyilmesi ve günlük olarak değiştirilmesi.
  • Ayağa ve ayakkabıya antifungal pudra veya spreylerin kullanılması.


Ayak Mantarı Tedavisi



Ayak mantarı tanısı konulduktan hemen sonra geciktirilmeden tedavi başlanmalıdır. Hafif durumda sürme anti-fungal kremler etkilidir ve yanma hissi ve kaşıntı şikayetlerini de rahatlatır. Daha şiddetli veya mantar hastalığının sürme tedaviyle geçmediği durumlarda anti-fungal ilaçlarının ağızdan alınması gereklidir. Bitkisel içerikli kremler ve kapsüllerde ayak mantarının tedavisinde kullanılabilir.


Tırnak Mantarı Nedir?

Onikomikoz olarak adlandırılan bir hastalık olan tırnak mantar enfeksiyonu esas olarak, dermatofit adı verilen organizmalar tarafından oluşturulur. Bu yalnızca bir kozmetik sorun değil, tırnak yatağı ve plağını tutan bir enfeksiyondur. Tüm tırnak hastalıklarının yaklaşık % 50'sini oluşturur.

Tırnak mantarı, en sık rastlanan tırnak hastalığıdır. Yavaş ve kronik seyirlidir. Tüm tırnak hastalıklarının yaklaşık %50'sini mantar hastalığı oluşturmaktadır. Tüm dünyada tırnak mantarının görülme sıklığı %2-18 olup sıklığı giderek artmaktadır. Pek çok kişi tırnak mantarına yakalanma riski altındadır.

Bazı kişiler tırnak mantar enfeksiyonuna daha duyarlıdırlar. Bu kişiler;

  • Diabeti olanlar,
  • Dolaşım sorunları olanlar,
  • Bağışıklık yetersizliği (örn., AIDS/HIV enfeksiyonu) olanlar,
  • 65 yaş ve üzeri olanlar,
  • Ayak derisinde mantar enfeksiyonu olanlar,
  • Ayakları çok terleyen veya sürekli nemli kalanlar,
  • Atletler, koşucular ve dansçılar gibi, ayaklarına fazla yüklenenler.


Genellikle mantar, tırnağın altında bulunan tırnak yatağına enfekte eder. Tedavi edilmeyen ayak mantarı ve tırnağa hasar veren her şey mantarın içeri girmesini kolaylaştırabilir, örneğin:

  • Zedelenme,
  • El/ayak tırnağına sert bir cisimle vurulması,
  • Ayak tırnağına basılması,
  • Tırnakların çok dipten kesilmesi,
  • Ayak parmaklarını sıkıştıran küçük/ucu sivri ayakkabılar.


Tırnak Mantarının Belirtileri



Tırnaklarda mantar enfeksiyonunda izlenebilecek değişiklikler şöyledir;

  • Tırnaklarda sarı-yeşil veya kahverengi renklenme,
  • Tırnaklarda pul pul kalkma,
  • Tırnak altında kir birikmesi,
  • Ayaklarda kötü koku,
  • Ayak tırnaklarında acı ve hassasiyet.


Tırnak Mantarı Bulaşıcıdır



Tırnak mantarı bulaşıcıdır. Enfeksiyona neden olan mantarlar ortak kullanıma açık, ılık ve nemli yerlerde bulunurlar:

  • Soyunma odaları,
  • Yüzme havuzu,
  • Ortak kullanılan duş ve banyolar,
  • Bahçe,
  • Sterilize edilmemiş manikür veya pedikür aletleri.


Tırnak Mantarı Tedavisi



Tırnak mantari enfeksiyonu kendiliğinden iyileşmez ve tedavisi güçtür, aylar boyunca ağızdan ilaç kullanmayı gerektirir. Ağızdan alınan ilaçların ve kremlerin düzenli ve doktorun reçete ettiği süre boyunca (3-6 ay) kullanılması mantar hastalığının tekrarlamaması için de önemlidir. Çünkü cildin görüntüsü düzelse de mantar hastalığı aktif olarak kalabilir ve tedavi kesildikten bir süre sonra tekrar ortaya çıkabilir.

Mantar enfeksiyonunda doktor tarafından önerilen ilaç, hastalığa neden olan mantarın yaşadığı ve geliştiği yere tırnak yatağına yaklaşır ve enfeksiyonu ortadan kaldırır.

Pintapointe laser tekniği ile ilaçlardan görülen faydanın yanında yapılan laser ile tırnak yatağından mantar enfeksiyonu eredike edilir.

Tırnak Mantarı Oluşumunu Engellemek İçin Alınması Gereken Önlemler



Tedavi sırasında ve tedaviden sonra tırnakları korumak için:

  • Ayaklar temiz ve kuru tutulmalı,
  • Halka açık yüzme havuzu ve duş alanlarında terlik kullanılmalı,
  • Ayak tırnakları, parmağın ucunu geçmeyecek şekilde düz olarak kesilmeli,
  • Manikür ve pedikür için sterilize aletler kullanılmalı,
  • Ayağa uyan, sivri burunlu olmayan rahat ayakkabılar giyilmeli,
  • Ev içinde kullanılan havluların kişiye özel olmalı,
  • Ayaklar çok fazla terliyor ve nemli kalıyor ise gün içinde çoraplar değiştirilmeli.