17 Ağustos 1999 sabahı, saat 03:02'de gerçekleşen, Kocaeli/Gölcük merkezli depremdir. 40,70 kuzey enlemi ile 29,91 doğu boylamının tarif ettiği bölgede, İzmit'in 11 km güneydoğusunda meydana gelmiştir. Richter ölçeğine göre 7,5 Mw büyüklüğünde gerçekleşen deprem, büyük çapta can ve mal kaybına neden olmuştur.

Tüm Marmara Bölgesi'nde, Ankara'dan İzmir'e kadar geniş bir alanda hissedildi. Resmi raporlara göre, 17.480 ölü, 23.781 yaralı oldu. 505 kişi sakat kaldı. 285.211 konut, 42.902 işyeri hasar gördü. Resmi olmayan bilgilere göre ise yaklaşık 50.000 ölü, ağır-hafif 100.000'e yakın yaralı olmuştur. Ayrıca 133.683 çöken bina ile yaklaşık 600.000 kişiyi evsiz bırakmıştır. Yaklaşık 16 milyon insan, depremden değişik düzeylerde etkilenmiştir. Bu nedenle Türkiye'nin yakın tarihini derinden etkileyen en önemli olaylardan biridir.

17 Ağustos depremi tüm dünyada büyük yankı uyandırmış, toplam 52 ülkeden ve uluslararası kuruluşlardan gerek acil yardım ekibi, gerekse araç-gereç ile tıbbi ve insani yardım malzemeleri gönderilmiştir.

17 Ağustos 1999 Marmara Depremi gerek büyüklük, gerek etkilediği alanın genişliği, gerekse sebep olduğu maddi kayıplar açısından son yüzyılın en büyük depremlerinden biridir. Depremin Türkiye'nin önemli bir sanayi bölgesi olan Marmara Bölgesi'nde meydana gelmiş ve çok geniş bir coğrafyayı etkilemiş olması, ülkede büyük sıkıntılara neden olmuştur. Zamanın ANASOL-M (ANAP-DSP-MHP) hükümeti felaket bölgesine ancak 3 gün sonra gelmiş ve Türkiye'de deprem bilincinin yeterli seviyede olmadığı görülmüştür.

Depremin büyüklüğü çeşitli kuruluşlar tarafından değişik değerlerde bildirilmis ise de moment şiddeti büyüklüğü Mw = 7,5 ve yüzey dalgası büyüklüğü Ms = 7,7 değerleri civarında değişmektedir.

  • Cisim Dalgası Şiddeti = 6,3 (USS)
  • Yüzey Dalgası Şiddeti = 7,8 (USGS)
  • Moment Şiddeti = 7,5 (Kandilli, USGS,Afet İşleri Genel Md. Deprem Araştırma Dairesi AIGM-DAD)
  • Kayıt Süresi Şiddeti = 6,7 (Kandilli)

Depremin odak derinliğinin 10–15 km olduğu ve sağ atımlı 120 km civarında bir fay hareketi ortaya çıktığı yapılan incelemelerle belirlenmiştir. Ana deprem dalgasının ardından büyüklüğü 4,0-5,0 değerlerinde olan çok sayıda artçı depremler meydana gelmiştir.

Deprem merkez üssüne en yakın ivme kaydı, Afet İşleri Genel Müdürlüğü Deprem Araştırma Dairesi tarafından tüm Türkiye çapında kurulmuş ve işletilmekte olan Kuvvetli Yer Hareketi Kayıt Şebekesi'nin bir istasyonu olan İzmit Metoroloji İstasyonu'ndan alınmıştır. Buna göre, maksimum ivme, kuzey-güney doğrultusunda 163 mG, doğu-batı doğrultusunda 220 mG ve düşey doğrultuda 123 mG dir. Her üç birleşen de birbirleri ile kıyaslanabilir büyüklüktedir.

Yakın tarihte bu bölgede Adapazarı merkez üssü olmak üzere 1943, 1957, 1967 yıllarında şiddetli depremler olmuştur. Geçmişteki tarihlere baktığımızda ortalama 30 senede bir bu bölgede büyük depremler olmaktadır. 1999 depreminden sonrada belirli periyotlarda ve çeşitli büyüklüklerde depremlerin beklenmesi bu fay hattının karakteristik özelliğinden kaynaklanmaktadır.

Depremin bu kadar çok can kaybına yol açmasının sebebi olarak kaçak yapılar, standartlara uygun olmayan binalar ve daha ucuza mal etmek için malzemeden çalan müteahhitler gösterilmektedir. Depremden sonra, zorunlu deprem sigortası gibi bir takım düzenlemeler getirilmiştir.


Resmi Rakamlara Göre 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi



İllere göre ölü sayısı:

  • Bolu: 270
  • Bursa: 268 .
  • Eskişehir: 86
  • İstanbul: 981
  • Kocaeli: 9.477
  • Sakarya: 3.891
  • Yalova: 2.504
  • Zonguldak: 3

olmak üzere toplam 17.480 kişi ölmüştür.

2010 yılında yayınlanan Meclis Araştırması Raporu'nda ise can kaybı sayısı 18.373 olarak güncellenmiştir.

Aynı Araştırmaya göre:

  • Yaralı sayısı: 48 bin 901
  • Sakat kalan: 505
  • Yıkılan ve ağır hasarlı bina: 96 bin 796 konut ve 15 bin 939 işyeri
  • Orta hasarlı konut: 107 bin 315
  • Orta hasarlı işyeri: 16 bin 316
  • Az hasarlı konut: 113 bin 382
  • Az hasarlı işyeri: 14 bin 657
  • Prefabrik talep sayısı: 43 bin 264
  • Dağıtılan prefabrik sayısı: 40 bin 786


Prefabrikte yaşayan nüfus:
147 bin 120

  • Kocaeli’de 55 bin 399,
  • Sakarya’da 38 bin 131,
  • Bolu’da 14 bin 296,
  • Düzce’de 22 bin 822,
  • Yalova’da 15 bin 946



Kayahan - 17 Ağustos Depremi