Kâbe'nin kuzeybatı duvarının üstünde ve bu duvarın ortasına gelecek şekilde yerleştirilen su oluğudur. Kâbe damında biriken yağmur suları, bu duvara bakan Hicr'e akmaktadır. Altınoluğun ucunda, suyun aşağı doğru hafifçe akmasını sağlamak için yapılmış bir çıkıntı mevcuttur.

Altınoluk (Mizab-ı Kabe)

Hz. İbrahim (a.s.) Kâbe'yi inşa ettiğinde üstünü örtmemişti. Peygamber Efendimiz otuz beş yaşında iken Kureyş tarafından yapılan inşasında üstü tavan ile örtüldü ve Hicr'e bakan kuzey duvarının üstüne bir oluk yerleştirildi. Kâbe damına konulan ilk oluk budur. Kâbe'nin oluğu ilk defa Emevî halifesi tarafından 710 yıllarında altınla kaplatıldı. Altınoluk diye anılması bundan sonradır. Son olarak 1857 yılında Osmanlı Padişahı Sultan Abdülmecid yeni bir altınoluk koydurdu. Şimdi mevcut olan altınoluk bu oluktur.

Kıblenin Kudüs'ten Kâbe yönüne doğru değiştirildiğinde Medine'de Mescid-i Nebevi'nin kıblesi tam altınoluğun bulunduğu yere isabet etmişti. Resulullah Mekke'ye geldiğinde ise Makam-ı İbrahim'in bulunduğu taraftan Kâbe'ye yönelmeyi tercih etmiştir.

Peygamberimiz tavaf sırasında oluğun altına geldiğinde "Allahım! Senden ölüm anında rahatlık, hesap anında da af dilerim" diye dua etmiştir.

  • 710 yıllarında Emevi Halifesi Abdül Melik'in emri ile altınla kaplatıldı. Altın oluk diye anılması bundan sonradır.
  • 1553 yılında Kanuni Sultan Süleyman Gümüş levha ile kaplı bir oluk gönderdi. Eskisi de muhafaza için İstanbul'a getirildi.
  • 1612 yılında Sultan I. Ahmet, gümüş üzerine altın kaplı bir olukla değiştirdi.
  • 1857 yılında Sultan Abdülmecit Han, altınoluğu yenilemiştir.

Türkiye'den kıble'ye yöneldiğimizde Altınoluğun bulunduğu noktaya doğru yönelmiş oluyoruz.



* Hicr-i Kâbe: Kâbe’nin kuzeybatı duvarının (Irakî ile Şamî köşelerinin) karşısında, yerden 1.25 m. yükseklikte yarım daire şeklinde bir duvar bulunur. Bu duvara “Hatim” denir. Tavaf bu duvarın dışından yapılır. Bu duvar ile Kâbe arasında kalan boşluğa da ‘Hicr-i Kâbe’, ‘Hicr-i İsmail’ veya ‘Hatîra’ denir. Bu boşlukta Kâbe’ye yönelerek namaz kılınabilir, dua edilebilir. Ancak Kâbe’ye yönelindiği gibi buraya yönelip namaz kılınmaz.

Kâbe'nin Tarihi ve Mimari Özellikleri