Trkiye'nin Kalbi Ankara, 1934 SSCB yapm siyah beyaz belgesel filmdir. Film Cumhuriyetin ilk yllarna ait en nemli grsel materyallerden biridir.

1933 ylnda Trkiye Cumhuriyeti'nin 10. kurulu yldnm dolaysyla Atatrkn istei zerine Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birlii'ne smarlanan ve bir yl sonra da yapm tamamlanan bu belgesel filmin ynetmeni Sergey Yutkevi'tir.

Trkiye'nin Kalbi Ankara (1934 Rus Yapm Belgesel)

Belgesel, Sovyetler Birlii Milli Savunma Bakan Kliment Voroilovun bakanln yapt bir Sovyet delegasyonunun Trkiye'nin Moskova bykelisinin eliinde vapurla nce zmir sonra da stanbul'a gelileri srasnda halk tarafndan cokulu karlan grntleriyle balar. Sonra da bozkrn ortasnda henz ina halindeki Bakent Ankaraya ilikin grntler yer alr. Filmin Ankara blm grntlerinde arlkl olarak onuncu yl kutlamalar vardr. Anadolu bozkrnn drt bir yanndan Ankaraya doru yryen izciler, askerler, gaziler, kyller, hipodromdaki cokulu geit resmi, ayrca Atatrk, smet nn ve Fevzi akmak da grntlenir. Kurtulu Sava srasnda Trkiye-Sovyetler Birlii dayanmasnn da vurguland filmin ara yazlar Rusa'dr. Ham hali 134 dakika olan filmin kurgusu Moskova'da yaplm ve kurgu sonras filmin sresi 56 dakikaya inmitir.

Yapm aamasnda Reat Nuri Gntekin ve Fikret Adil'in de katklarda bulunduu bu filmin ekimleri srasnda Atatrk'n otomobili, Onuncu Yl Nutku'nu kaydetmeye hazrlanan belgeselcilerin kameralarna ait ses kablolarnn zerlerinden geerek onlar paralamt. Bu kazadan sadece Yutkovi'in kameralar zarar grmemiti. Zarar gren kablolarn tamiri ksa srede mmkn olmadndan Atatrk'n bu nl nutkunun sesli grntleri sadece "Trkiye'nin Kalbi Ankara" filminde tespit edilebilmiti.

Filmin mzii


Jenerikte belirtildii zere "Trkiye'nin Kalbi Ankara" filminin Trk bestecileri arasnda Ekrem Zeki n ve Cemal Reit Rey de vardr. Filmin mziklerini Leningrad Filarmoni Orkestras'nn yan sra "Ankara Konservatuvar Orkestra ve Korosu" seslendirmilerdir. Ses operatr . Volk'tur. Filmde ayrca stikll Mar'nn yan sra Enternasyonal Mar da birka kez iitilir.



Yasaklanma yks


ekildikten sonra uzun yllar tozlu ariv raflarnda unutulan bu film 10 Kasm 1969'da, Atatrk'n lmnn 31inci yl mnasebetiyle TRT Program Daire Bakan Mahmut Tali ngren tarafndan arivden kartlarak yayna verilmiti. Belgesel tam televizyonda gsterildii srada dnemin TRT Genel Mdr Adnan ztrak tarafndan bir gece basknyla yayndan kaldrlm, Mahmut Tali ngren de grevinden alnmt (Bu baskn srasndaki nbeti yapmc da Adem Yavuz'du). Yasaklanma gerekesi filmde Komnizm propagandas yaplmas ve Trkiye'nin ok yoksul gsterilmesiydi. Oysa filmin Kiril harfleriyle yazlm ara yazlar, Trk bayrayla birlikte dalgalanan orak ekili Sovyet bayra ve arada iitilen Enternasyonal Mar dnda SSCB'nin rejimine vgde bulunulan bir sahnesi yoktur. "Trkiye'nin Kalbi Ankara", Trkiye Cumhuriyeti'nin kalknma baarlarn ven, yani iddiann tam aksine Trkiye'nin propagandasn yapan bir filmdi.

Bu talihsiz olayn bir yanl bilgilendirme ve nyarg sonucunda meydana geldii anlalmaktadr. Adnan ztrak'n filmi sonuna kadar izlemedii de ortaya kmtr, zira izlemi olsayd filmin ikinci yarsnda Cumhuriyetin baarlar ve kazanmlarnn filmde nasl vurgulandn da grecekti. Zaten ayn film 10 Kasm 1970'te yine TRT Ankara Televizyonundan tmyle yaynlanm kamuoyu da ortada bir sorun olmadn anlamtr.

Sonra film tekrar tozlu ariv raflarna geri dnmtr. Ancak "Trkiye'nin Kalbi Ankara" Austos 2008'de ankaya Kknn resmi internet sitesine koyulmutur ve 2009'da Trkiye Cumhuriyeti'nin 86. kurulu yldnm dolaysyla medya kanalyla filmin sitedeki varl daha geni kitlelere duyurulmutur.