Ansiklopedi

Kapalı Şehir Nedir?

Kapalı şehir, seyahat veya ikamet kısıtlamalarının uygulandığı, ziyaret edilmesi veya burada kalınması için belirli bir izin alınması gereken bir yerleşimdir.

Bu tür yerleşimler geleneksel bir askerî üsten çok daha fazla alan veya özgürlüğe ihtiyaç duyan hassas askeri tesisler veya gizli araştırma enstitüleri olabilmektedirler. Kapalı şehirlerde genellikle bu tesislerde çalışanlar ikamet etmektedir.

Kapalı şehirler ağır askerileşmiş ülkeler ile gizli rejimlerin bir özelliğidir ve halihazırdaki Sovyetler Birliği’nin halefi olan bazı ülkelerde hala var olmaktadırlar. Günümüzde Rusya’da bu tür yerler resmi olarak “kapalı idari bölge oluşumları” (kısaca ZATO) adı verilir.

Şu anda Rusya‘da kapalı şehir statüsü bir hükümet kararnamesiyle tanımlanmış ve 1,5 milyon nüfusu bir araya getiren resmi 42 kapalı şehir vardır. Bu bölgelerin yüzde yetmiş beşi Savunma Bakanlığı tarafından idare edilirken, geri kalanlar daha önce Atomik Enerji Bakanlığı (Minatom) olan Federal Atom Enerjisi Ajansı tarafından yönetiliyor.

Kazakistan‘da iki kapalı şehir bulunuyordu: Baikonur (eski adıyla Leninsk), hala Rus yönetimi altında bulunan kozmikrom Baikonur ve Semipalatinsk’in nükleer poligonunda bulunan Kurchatov yakınında inşa edilmişti.

Ukrayna‘nın iki kapalı şehri vardı: Kırım’daki Sivastopol limanı ve Dnipropetrovsk sanayi şehri. Yerleşim kısıtlamaları 1990’ların ortalarında kaldırıldı.

Estonya‘da iki kapalı şehir vardı: Sillamäe ve Paldiski. Diğer tüm endüstriyel şehirlerde olduğu gibi, nüfus ağırlıklı olarak Rusça konuşuyordu. Sillamäe’de, Sovyet nükleer enerji santralleri ve atom silahlarının montajı için gerekli nükleer yakıt ve diğer bileşenleri üreten kimyasal tesis kuruldu. Sillamäe, Estonya’nın bağımsızlığını yeniden kazanmasıyla 1991’e kadar kapatıldı. Paldiski, Sovyet Donanmasının nükleer denizaltıları için bir eğitim merkeziydi ve son Rus savaş gemisinin kaldığı 1994’e kadar kapalı kaldı.

ABD‘de 1942 ve 1950’de nükleer silahların geliştirilmesi için oluşturulan Oak Ridge ve Mercury kentleri, Sovyet meslektaşlarıyla aynı prensipte kapalı şehirlerdi.

Beğen
Beğen Muhteşem Haha İnanılmaz Üzgün Kızgın