Her yıl artan yiyecek alerjisi sorunu, tüm dünyada yakından takip edilen bir hastalık haline geldi. Yapılan bir araştırma son yıllarda özellikle çocuklardaki yiyecek alerjisi görülme sıklığının arttığını ortaya koydu. Amerika’daki 18 yaş altındaki 3 milyon çocuk üzerinde yapılan bu araştırmaya göre, son üç yılda yüzde 18 arttığı saptanan hastalık aileleri de korkutuyor. Alerjinin artış sebebinin başında ise modern yaşam geliyor. Kapalı ortamlarda yaşamaya alışan kişilerin bağışıklık sistemleri güçsüzleşmeye başlıyor, bu da hastalıkla mücadeleyi zorlaştırıyor. Diğer bir sebep de, çocuklarda asit giderici ilaçların kullanımı artarken, bu ilaçlarla birlikte alınan multi vitamin desteğinin alerjilerdeki artışa neden olması.

Yiyecek Alerjisi Hakkında Doğru ve Yanlışlar

Belirtileri


1) Yiyecek alerjisi, diğer adıyla besin alerjisi, bazı besinlerde bulunan proteinlerin vücudun bağışıklık sistemini uyarmasıyla ortaya çıkar. Uyarılan bağışıklık sistemi, besine karşı bağışıklık yanıtı oluşturur ve yiyecek alerjileri meydana gelir. Kalıtsal olan bu alerji, yetişkinlerde yüzde 2, çocuklarda yüzde 5 oranında görülür.

2) Alerjisi olan kişi, alerjik reaksiyon oluşturan bir şey yediğinde, vücudu antikor yaparak kendini korur. Antikorlar, histamin gibi kimyasalların salınmasına sebep olur ve bu kimyasallar kırmızı lekeler, kaşıntı, kalp atışlarının hızlanması gibi rahatsızlık verici belirtilere neden olur.

3) Şişme, aksırma, karın krampları veya mide bulantısı olabilir.

4) Bazen boğazda kaşınma ve şişme de meydana gelebilir. Kulaklarda çınlama, baş dönmesi ve dengesizlik, hapşırma, burun tıkanıklığı, akıntısı ve kaşıntısı, kuru öksürük, astım, nefes darlığı görülebilir.

5) Bazı yiyecekleri yedikten sonra meydana gelen sindirim güçlüğü, hazımsızlık gibi sorunlar yiyecek alerjisi ile karıştırılmamalıdır.

6) En sık alerjiye neden olan yiyecekler, inek sütü, yumurta, fıstık, buğday, soya, balık, deniz kabuklarındaki proteinlerdir.

7) Bebeklerde inek sütüne olan alerji, bebeğe inek sütü veya inek sütü bazlı bebek mamalarının verilmesi ile ortaya çıkmaktadır. Bu durumda bebekte bulantı, kusma, ishal ve iştahsızlık oluşur.


Yanlış bilinenler


Yanlış: Yiyecek alerjisi çok nadir görüldüğü için benim çocuğumda olmaz.

Yiyecek alerjisi, özellikle çocuklarda çok sık görülür; fakat birçok insan, bunun alerji olduğundan şüphelenmez. Alerji yerine, süt içtikten sonra meydana gelen şişkinlik laktoz intöleransı, yemek istememe ya da başka şeyler olduğunu düşünür.

Yanlış: Sadece belirli yiyecekler alerji yapar.

Bu kısmi olarak doğru olsa da, özellikle çocukların birçok besine alerjisi olabilir; hatta bunlar arasında sebze ve meyveler de olabilir.

Yanlış: Çocukların yiyecek alerjileri hiç geçmez.

Aslında bu, çocuğun neye alerjisinin olduğuna bağlıdır. Eğer çocuğunuzu alerjisi olan besinden iki ya da üç yıl uzak tutarsanız, alerjisinin geçme olasılığı vardır. Örneğin süte alerjisi olan çocukların yüzde 85’i bunu yener; fakat fıstık ya da deniz ürünlerine alerjisi olanların yenmesi zordur.

Yanlış: Yiyecekler pişirildiğinde daha az alerjik olurlar.

Yiyeceklerin içindeki proteinler alerjiye neden olmaktadır. Yiyecekler kaynatıldıktan veya pişirildikten sonra dahi alenen etkileri devam etmektedir. Ancak bazı alerjenler, yalnızca çiğ yenildiğinde alerjiye neden olmaktadırlar.

Yanlış: Bir yiyeceğe alerjiniz varsa, ondan çok ufak miktarlarda yemek zararlı değildir.

Bu çok tehlikeli bir inanıştır; çünkü alerjiniz olan besinden az bir şey yediğinizde zarar vermemiş olması, bir daha yediğinizde de zarar vermeyeceği anlamına gelmez.

Yanlış: Yiyecek alerjileri çok ciddi bir hastalık değildir.

Yiyecek alerjileri ölüme bile neden olabilir. Her yıl tüm dünyada yüzlerce kişi bu yüzden hayatını kaybediyor.


Başa çıkma yolları


• Yiyecek alerjileriyle başa çıkmanın ilk kuralı, yapılan testlerden sonra neye alerjiniz olduğunu bulmak ve bu besinden birkaç yıllığına uzak durmaktır.

• Yiyecek alerjiniz için bir diyetisyenle görüşmelisiniz. Diyetisyeniniz size bir beslenme planı çıkarabilir.

• Besin etiketlerine dikkat etmelisiniz. Alerjik reaksiyon gösterdiğiniz besin, sadece tek tüketildiğinde değil, başka bir besinin içinde yer aldığında da, vücudunuzda aynı tepkilerin oluşmasına neden olur. Bu nedenle, besin etiketlerini dikkatlice okuyup, alerjik olduğunuz besinin, satın alacağınız besinin içinde yer alıp almadığını belirlemelisiniz.

• Ev haricinde veya restoranda yemek yemeden önce. içeriği hakkında bilgi almalısınız. Bazen yiyeceklerin kokusu bile alerjinin başlaması için yeterli olabilmektedir.

• Her zaman aynı ürünü alsanız da, etiketini mutlaka okumalısınız: çünkü içeriği değiştirilmiş olma ihtimali vardır.


Alerjileri tanıyor musunuz?


•Süt ve süt ürünleri: Özellikle süt, peynir, yoğurt, dondurma, krema ve kremalı çorbalar.

Belirtiler: Kabızlık, ishal, nefes darlığı, burun akıntısı, nezle, migren, irritabl bağırsak sendromıı (İBS).

•Yumurta (özellikle beyaz kısmı): Kekler, dondurma, beze, mayonez, salata sosları, waffle.

Belirtiler: Urtiker, karında şişlik ve ağrı, astım, egzama.

•Soya ve soyalı ürünler: Soya sütü, soya fasulyesi, tofu, soya sosu, bazı glutensiz ekmek ve ürünler.

Belirtiler: Baş ağrısı ve hazımsızlık.

•Buğday ve buğday ürünleri: Un, ekmek, bisküvi, arpa, çavdar, bira. peksimet türü besinler.

Belirtiler: Migren, ishal vekilo kaybı, IBS.

•Yağlı tohumlar: Yer fıstığı, fıstık ivmesi, ceviz, fındık ve fıstık içeren çikolatalar, bisküviler.

Belirtiler: Ürtiker, deride kabartılar, astım, egzama. Bazı durumlarda anafilaktik şok.

•Katkı maddeleri: Katkı maddeleri eklenmiş, paketlenmiş, işlem görmüş yiyecek ve içecekler.

Belirtiler: Dikkat dağınıklığı.