Anadolu'nun nadir türlerinden olan ve dünyada Antalya bölgesinde görülen Anadolu engereği (Vipera Anatolica), yaklaşık 40 yıl sonra ilk kez Prof. Dr. Bayram Göçmen tarafından görüntülendi.

Antalya bölgesinin soyu tehdit altındaki endemik türlerinden Anadolu engereği, Ege Üniversitesi Fen Fakültesi biyoloji Bölümü Zooloji Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Bayram Göçmen tarafından 40 yıl sonra ilk kez tespit edilerek Antalya'da kameraya alındı. Prof. Dr. Göçmen'in Anadolu engereği fotoğraf ve video görüntüleri, Türkiye Kurbağa ve Sürüngenleri Gözlemciliği ve Fotoğrafçılığı Topluluğu'na ait turkherptil.org sitesinde yayımlandı.

40 YIL GİZLENDİ

Engereği görüntüleyebilmek için son 5 yılda 12 kez kamp kuran Prof. Dr. Göçmen, 13'üncü kampındaki arazi çalışmaları sırasında nihayet bulduğu ve görüntülediği engereğin yaklaşık 40 cm. uzunluğunda olduğunu söyledi. Prof. Dr. Göçmen, 'küçük engerek' olarak da bilinen Anadolu engereğinin yaklaşık 40 yıl önce Prof. Dr. Abidin Budak tarafından ilk kez bulunduğunu ve iki araştırmacı tarafından görüntülendiği hatırlattı.


ANADOLU ENGEREĞİNİN ÖZELLİKLERİ

Prof. Dr. Bayram Göçmen, endemik Anadolu engereği hakkında şu bilgileri verdi:

"En fazla 43 santimetre boyu olur. Baş kısmı ovaldir ve diğer bazı engerek türlerinin tersine çok belirgin bir boyun bölgesi yoktur. Başın üstü belirgin plaklar ve küçük pullar ile örtülüdür. Göz ile dudak üstü plaklar arasında bir pul sırası mevcuttur. Sırt pulları karinalı (çıkıntılı) olup vücut ortasında sıra şeklinde 19 puldan oluşur. Baş üstünde ve yanlarında şerit şeklinde lekeler mevcuttur. Baş üzerindeki ve yandaki lekeler birleşerek, yandan bakıldığında 'Y' harfi şeklinde görülür. Sırt zemin zeytin rengi, grimsidir. Sırt deseni, köşeleri yuvarlak hatlı zig zak şerit şeklindedir. Karın rengi beyaz ve ön taraflar siyah beneklidir."

Anadolu engereğinin ekolojisi ve biyolojisi hakkında bir bilgi bulunmadığını aktaran Prof. Dr. Göçmen, örümcek ile beslendiğinin gözlendiğini söyledi. Prof. Dr. Göçmen, "İlk karşılaştığınızda hızlı ve agresif olmakla birlikte, alıştırıldığında son derece sakindir. Ağzını dahi açmaz. Şiddetle ve katı bir şekilde korunması gereken türlerimizden olup, azalan popülasyon eğilimi gösterir" dedi.

Anadolu engereğinin nerede görüntülendiği konusunda bilgi vermeyen Prof. Dr. Bayram Göçmen, soyu tehdit altındaki bu engerek ve diğer endemik türler için vatandaşlara biyokaçakçılıkla mücadele eden kolluk güçleri ile Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü'ne yardımcı olunması çağrısında bulundu.

Familya Viperidae
Cins Vipera
Tür (Bilimsel Adı) anatolica
Sistematikçi/Taksonomist Eiselt & Baran, 1970
Türkçe Adı Anadolu Engereği, Küçük Engerek
İngilizce Adı Anatolian Viper, Anatolian Meadow Viper
Alt Türleri: -
Sinonimleri : Vipera ursinii anatolica Nilson and Andrén (2001)
Yayılma Alanı (Küresel) Ortadoğu,
Yayılma Alanı (Türkiye) Batı Akdeniz,
Besinleri Beslenme biyolojisi hakkında bilgi yoktur.
Habitat Orman içi, Taşlık, kayalık alanlar,
Yükselti 1500-1900 m
Toplam vücut uzunluğu 35-43 cm
Aktivasyon Zamanı Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül,
Endemik Antalya
Açıklama: Doğada nadir olarak karşılaşılan engerek türlerimizdendir. Nispeten küçük bir engerek türüdür (En fazla 43 cm kadar olur). Önceleri Vipera ursinii anatolica olarak bilinmekteydi ancak özellikle yapılan genetik çalışmalardan sonra günümüzde tür olarak ele alınmaktadır.

Baş kısmı ovaldir ve diğer bazı engerek türlerinin tersine (ör: Montivipera sp.) çok belirgin bir boyun bölgesi yoktur. Başın üstü belirgin plaklar ve küçük pullar ile örtülüdür. Gözle supralabial plaklar arasında 1 pul sırası mevcuttur. Dorsal pullar karinalı olup vücut ortasında sıra şeklinde 19 puldan oluşur. Baş üstünde ve yanlarında koyu şerit şeklinde lekeler mevcuttur. Baş üzerindeki lekeler, başın yan tarafından geriye doğru uzanan koyu çizgi ile birleşerek, yandan bakıldığında tipik "Y" harfi şeklinde görülür. Sırt zemin rengi zeytin rengi-grimsidir. Sırt deseni, köşeleri yuvarlak hatlı zikzak şerit şeklindedir. Karın rengi beyazdır.

Ekoloji ve biyolojisi hakkında bilgi yoktur.

Koruma statüsü: Kritik olarak tehlike altında
Popülasyon eğilimi: Azalmakta