Arı sütü, 5-15 günlük işçi arıların yutak üstü salgı bezlerinden salgıladıkları bir maddedir. Jel halinde akıcı kıvamda, kremsi-beyaz renktedir. Tadı ekşi ve kokusu keskin fenolik yapıdadır. Yoğunluğu 1.1 g/cm³ olup kısmen suda çözünebilmektedir. Memeli hayvanların memesinde oluşan süt ile ilgisi olmadığı halde yavru beslenmesinde kullanılması ve süte benzeyen görünümü sebebiyle Türkçe'de süt olarak adlandırılmakta diğer dillerde ise kraliyete ait jel (Royal jelly) olarak adlandırılmaktadır.

Arı sütü ana arının besini olup, besin değeri oldukça yüksektir. Ana arı ve işçi arılar yumurtadan çıktıklarında aynı genetik yapıya sahip olmalarına rağmen, larva döneminde farklı oranda ve sürede arı sütüyle beslenmeleri yapılarının farklılaşmasına neden olmaktadır. Sadece 6 günlük bu farklı beslenme sonucunda ana arı hastalıklara direnç kazanmakta, günde kendi ağırlığının iki katı kadar (1500-3000) yumurta üretebilmekte ve 6 yıl kadar yaşamaktadır. Diğer işçi arılar ise kolay hastalanırlar, dişi oldukları halde yumurta bırakamazlar ve sadece 2 ay yaşarlar. İki birey arasındaki bu derece farklılaşma sadece arı sütü ile beslenmelerinden kaynaklanmaktadır.

Arı sütü; yaklaşık %66 su, %14.5 karbonhidrat, %4.5 lipid, %13 aminoasit, B grubu vitaminlerinin tümüne ek olarak A, D, C, E vitaminleri, biyolojik aktif maddeler, önemli bazı mineral maddeler ve bir miktar da tespit edilemeyen maddeler içerir. Ayrıca 10 temel amino asitten (esansiyel) sekizini de (metionin, lösin, lizin, valin, fenil-alanin, treonin, triptofan, izolösin) doğal hormon ve enzimleriyle içermektedir. Metabolizma için çok önemli olan panteik asit (pantheic acid), asetilkolin (acetylcholine), protein, bağışıklık sistemini güçlendiren bir yağ asidi olan 10-HDA (10-Hydroxy-2 Decanoic Acid), sepanin asit (sepanine acid), hastalıkların iyileşme döneminden sonra sindirimi düzenlemek ve iştahı açmak için çok ideal olan oleik asit (oleic acid) içerir.

Arı sütünün kilosu 3- 5 bin TL'den satılıyor


Ordu’da Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Necati Aydın, Türkiye’de az sayıda arıcı tarafından yılda yaklaşık 60 kilogram üretilen arı sütünün kilosunun 3- 5 bin TL’den satıldığını söyledi. Aydın, “Arı sütünün yaygınlaştırılması amacıyla Doğu Karadeniz Bölgesel Gelişme Planı (DOKAP) tarafından hazırlanan proje kapsamında arıcılara eğitim veriliyor" dedi.

Ordu Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Necati Aydın, Türkiye’de 6.5 milyon arı kolonisinde 55 bin profesyonel arıcı tarafından yılda yaklaşık 94 bin ton bal üretimi yapıldığını, arı sütü üretiminin çok düşük olduğunu söyledi. Arı sütü üretiminin çok zahmetli olduğunu, bu nedenle üretiminin zor gerçekleştiğini vurgulayan Aydın, şöyle konuştu:

“5 bine yakın Ordulu gezginci arıcımız yaklaşık 600 bin arı kolonisinde 24 bin ton civarında bal üretimi gerçekleştiriyor. Türkiye’de en fazla bal üretimini yine Ordulu gezginci arıcılarımız yapıyor. Ordu, bal üretiminde birinci sırada. Türkiye’de yaklaşık 60 kilo kadar arı sütü üretildiğini biliyoruz. Çok zahmetli bir iş olduğu için arı sütü üreten de çok az. Kendi ihtiyaçlarına göre kilogramın altında arı sütü üretenlerde var. Ordu’da 5-6 gezginci arıcımız yılda 5 kilogram arı sütü üretimi yaparak bunu perakende olarak kilosu 3-5 bin TL arasında satıyor. Arı sütü genelde kilo değil gram işi satılıyor."

Aydın, Türkiye’de arı sütü üretiminin yetersiz ve pahalı olması nedeniyle Çin’den çok ucuza ithal edildiğini, DOKAP Projesi kapsamında üretimin yaygınlaştırılmasına çalıştıklarını vurguladı. Aydın, şunları söyledi:

“DOKAP tarafından hazırlanan proje kapsamında arıcılara eğitim veriliyor. Pilot il olarak Düzce’de arı sütü üretimi başladı. Ordu’nun da içinde yer aldığı 8 ilimizde DOKAP arıcıları eğitmeye devam ediyor. 3 yıl sürecek eğitim sonrasında bu arıcılarımız arı sütü üretimi yapabilecek. 8 ilimizde üretime bir yıl sonra geçilmesi planlanıyor. Arı sütü Türkiye’de az üretildiğinden gramla satılıyor. Çin’den ithal edilip satılıyor. Arının ırkı, hava şartları, mevsimsel koşullar arı sütü üretimi için çok önemli. 40-50 kovandan bir sezon boyunca ancak 1 kilogram kadar arı sütü üretilebiliyor."

Arı Sütü Sağlık Açısından Çok Faydalı


Ordu Üniversitesi (ODÜ) Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı öğretim üyesi Yrd.Doç.Dr. Özgür Enginyurt ise, arı sütünün oldukça düşük vitamin içeriğine sahip olması dolayısıyla günde 5-10 gram alındığında dahi günlük vitamin ihtiyacının 5’te 1’ini karşıladığını, tek başına bir vitamin takviyesi olarak düşünülemeyeceğini söyledi. Birçok araştırmada arı sütünün antibakteriyel aktivite gösterdiği sonucuna ulaşıldığını belirten Yrd.Doç.Dr.Enginyurt, şöyle devam etti:

“Yapılan araştırmalarda arı sütünün sağlık açısından birçok faydası ortaya çıkarılmıştır. Arı sütü bağışıklık sistemini destekler, hücre yenileyici özelliğe sahiptir. Hormonları ve metabolik işlevleri düzenler. Kolesterolü düşürücü etkisi vardır. Bedensel ve zihinsel yorgunluğa karşı enerji kaynağı olup vücuda zindelik kazandırır. Karaciğeri kuvvetlendirir, kansızlık sorununda yardımcı olur. Hafızayı kuvvetlendirir, yetersiz beslenmeden doğan eksikliği giderici güçlü besleyici özelliği vardır."

Kaynak; wikipedia, trthaber