Elmas, bilinen en sert maddelerden biridir ve değerli bir taştır. Karbon elementinin bir modifikasyonu grafit, diğeri ise elmastır.

Elmasın saf karbon olduğu ilk olarak Fransız kimyacı Lavoisier tarafından keşfedilmiştir. Lavoisier, elması yakmış ve yanma gazının sadece karbondioksit olduğunu görünce elmasın karbon olduğu hükmüne varmıştır.

Özellikleri



En belirgin özelliği sertliğidir. Mineralojide kullanılan mohs sertlik göstergesinde en yüksek rakamla (10) gösterilir. Bu, diğer bütün mineralleri çizebilmesi demektir. Sertliğinden dolayı endüstriyel aletlerde kullanılması büyük önem kazanmıştır. Keza dayanıklılığından ve ışığı çok iyi kırmasından dolayı kıymetli bir zîynet eşyâsıdır. Elmas mineralinin her cihetteki sertliği aynı değildir. Fakat X ve Gama ışınları ile en sert yönüne doğru yönlendirilerek, aletlerde kesici olarak kullanılması sağlanır. Endüstriyel kullanım amaçlı yapay elmas üretilir, fakat elmasın yapay ya da doğal olduğu kolayca anlaşılır ve yapay olanının ziynet eşyası olarak bir değeri yoktur.

Elmas, ametalik özellikler gösterir. Erime noktası 3547°C’dir. Yoğunluğu yaklaşık 3,5 gr/cm³tür. Havada 850°C’de yanar. Havasız ortamda 1500°C’de grafite dönüşür. Oda sıcaklığında hiçbir madde etki etmez. Florla 750 °C’de, karbon tetra florür (CF4) bileşiğini meydana getirir. Diğer halojenlerle birleşmez. Elmas izometrik bir sistemde kristallenir. Her karbon atomu kendisini çevreleyen dört karbon atomuyla düzgün dörtyüzlü meydana getirecek şekilde bağlanmıştır. Daha doğrusu iki tâne kare tabanlı piramidin taban tabana gelmiş şekli görünümündedir. 12 yüzlü ve kübik kristal yapıları da vardır. Kristallerin rengi beyaz, kahverengi, siyah veya renksiz olabilir. Mineralin içinde yabancı atom mevcudiyeti de söz konusu olabilir. Fakat her 10.000 karbon atomu başına ancak bir tâne yabancı atom bulunur. Hattâ güzel tabiî elmasta 100.000 atom başına ancak 1 tane yabancı atom bulunur.

Elmasın tartılmasında ölçü birimi olarak karat kullanılır (1 karat 200 miligrama eşittir).Karat ingilizce olup arapcası Kırat tır.Kırat keçiboynuzu çekirdeğidir,bu çekirdeklerin ağırlıkları birbirinin aynı olması sebebiyle 1 gr'dan küçük ağırlıkların ölçüsünde kullanılmaktaydı. 1 karatın ağırlığı 0,200 gr. olarak kabul edilmiştir.

Elmasın optik özellikleri ona güzellik ve kıymetli zînet eşyâsı özelliğini vermektedir. Işığı kırma indisi çok yüksektir (2,417). Yâni içeri kabul ettiği ışın yansıttığı ışına göre fazladır. Kezâ ışını disperse etme (yâni, beyaz ışını renklere ayırma) kâbiliyeti de oldukça yüksektir. Radyasyonları tutma özelliklerine göre iki tiptedirler.

Birinci tip, görünen ışını absorbe edenler (soğuranlar, emenler); ikinci tip ise, morötesi ve kızılötesi ışınları absorbe edenlerdir. İkinci tip elmaslar tabiî hâlde mâvi renklidirler.

Elmas, mükemmel bir elektrik izolatörüdür. Kezâ ısı iletkenliği en yüksek olan maddedir. Bu özelliğinden dolayı zarar görmeden kesilebilir.

Elmasın 57 fasetli özel kesilmiş haline pırlanta denir. Pırlanta üzerinde 57 faset bulunur. Faset, ışığı yansıtan açılı yüzeylere verilen isimdir. Önemli özelliklerinden biri de her şeyi kesebilmesidir. Bir diğer özelliği ise fazla kırılgan olmamasıdır. Elmasın içine girebilen tek şey ışıktır.

1. Cullinan Mirası


Şimdiye kadar en yüksek fiyata satılmış olan bu ham elmasın değeri 35.3 milyon dolar.

2. Kaşıkçı Elması


Topkapı Müzesi'nde sergilenen Kaşıkçı Elması, etrafını saran 49 adet pırlanta sayesinde yıldızlarla çevrili dolunayı andırır. Kaşıkçı Elması'na değer biçilememesinin yanısıra, Osmanlı Sarayı'na nasıl geldiği de net değildir. Elmas hakkında, 1699 yılında Eğrikapı çöplüğünde dolaşan bir kaşık ustası tarafından bulunup yok pahasına bir kuyumcuya verilmesinden, Napolyon'un annesinden satın alındığına dair birçok efsane dolaşmaktadır. Fakat ismiyle ilgili en mantıklı açıklama, elmasın ismininin oval şeklinden kaynaklandığı düşüncesidir.

3. Graff Pembesi


24.78 carat ağırlığındaki bu nadir pembe elmas 2010 yılındaki bir açık arttırmada 46 milyon dolara satılmış. Mücevherin şu anki sahibi ise Laurence Graff.

4. Moussaieff Kırmızısı


İsrailli mücevher tasarımcısı Mousseif'in adıyla anılan bu pırlantanın değeri 20 milyon dolar.

5. Prens Elması


1960 yılında bir açık arttırmada milyoner Van Cleef tarafından satın alınan bu elmasın değerinin yaklaşık 45 milyon olduğu söyleniyor. Prens ismi ise mücevheri açık arttırmaya çıkaran soylu ailenin mihracesinin 14 yaşındaki oğlu onuruna verilmiş.

6. Steinmetz Elması


Dünya üzerinde şu ana kadar bilinen en canlı pembe renge sahip bu elmasın işlenmesi, 8 kişilik bir ekibin tam 20 ayını almış. Kaynağı bilinmeyen bu elmasın sahibi Steinmetz Grup. Elmasın tahmin edilen değeri ise 100 milyon dolar.

7. Umut Elması


Orijinal adı Le Bijou du Roi olan bu elmasla ilgili garip olan şey, hakkında ismiyle tezatlık oluşturan lanet söylentileri. Elmasın ne zaman keşfedildiği bilinmemekle birlikte, hakkında ilk dökümanlar 1812 yılında ortaya çıkmış. İnanışa göre bu elmas kolyeye sahip olan kimse lanetleniyor ve felaketler silsilesine maruz kalıyor. Günümüzde Smitshonian Doğa Tarih Müzesinde sergilenen elmasın tam değeri bilinmese de; çeyrek milyar

8. Wittelsbach Elması


1600 yılında keşfedilen bu elmasın ilk sahibi İspanya kralı IV. Philip imiş. 2008'de Graff tarafından satın alınmış ve biraz daha işlendikten sonra Katar Emiri Şeyh Hamad bin Kalife'ye 80 milyon dolara satılmış.

9. Afrika Yıldızı


Tarihte bilinen en büyük mücevher Güney Afrika'da çıkarıldı ve 3106,75 yani 6.21 kg ağırlığa sahip Cullinan elmasıydı. Bu elmas çıkarıldıktan sonra İngiltereye getirildi ve 7 ana parçanın yanında 96 küçük parçaya ayrıldı. Günümüzde Cullinan'ın ana parçalarına İngiliz Kraliyet Ailesi sahiptir ve kraliyetin sahip olduğu parçaların değeri 2 milyar dolar olarak tahmin edilmektedir.

10. Centenary Elması


1986 yılında çıkarılan bu elmasın ham hali 600 caratmış. Mühendis, teknisyen, sanatçı ve güvenlik ordusundan oluşan ekibin çalışmaları sonucuysa ortaya bu 274 carat ağırlığında, 90 milyon dolarlık mücevher çıkmış.