Osmanlı İmparatorluğu Kronolojisi 1800 - 1899

1800-1899 yılları arası
1800

Takvimlerin Jacques Cassini Zicin'e göre hazırlanmaya başlaması

1800

Rus ve Osmanlı kuvvetlerinin Yedi Ada Cumhuriyeti'ni kurmaları (Mart)

1801

Kara Mühendishanesi hocalığına Hüseyin Rıfkı Tamani'nin getirilmesi

1801

Mısır'ın tahliyesine dair mütareke (Ağustos)

1802

Fransız ve ıngiliz gemilerinin kendi bayrakları altında Karadeniz'e çıkmalarına müsaade edilmesi

1802

Paris Antlaşması. Fransa ile barış (25 Haziran)

1804

Sırp isyanlarının başlaması (şubat)

1805

Avrupa tarzında ilk hastane'nin Kasımpaşa'daki Tersane-i Amire'de açılması

1805

Osmanlı Devleti'nin Napolyon'un "ımparator" unvanını tanıması

1805

Mehmed Ali Paşa'nın Mısır'a vali olarak tayini (Temmuz)

1806

Nizam-ı Cedid'in başarısızlığı ve gerilemesi. ıkinci Edirne Vak'ası

1806

Osmanlı-Rus Savaşı

1806

III. Selim'in Mühendishan-i Berri-i Hümayun kanunnamesi

1806

Tersane Tıbbiyesi'nin kurulması (Ocak)

1806

Memleketeyn'in Rusya tarafından işgal edilmesi (Ekim)

1807

Vehhabi isyanının had safhaya varması. Haccın engellenmesi

1807

ıngiltere'nin Rusya'nın yanında Osmanlı savaşına iştiraki ve ıngiliz filosunun ıstanbul önlerine gelmesi (20 şubat)

1807

ıngiliz filosunun ıskenderiye'ye saldırması ve Mehmed Ali Paşa tarafından mağlup edilmesi (Mart - Eylül)

1807

Nizam-ı Cedid'e karşı ayaklanma (25 Mayıs)

1807

III. Selim'in tahttan indirilmesi ve Nizam-ı Cedid'in ilgası (29 Mayıs)

1808

Mustafa Rakım'ın celi sülüs ve tuğra'ya yeni üslubunu getirişi (29 Mayıs)

1808

Alemdar Mustafa Paşa'nın müdahalesi, IV. Mustafa'nın tahttan indirilmesi, III. Selim'in katli, II. Mahmud'un tahta çıkması (28 Temmuz)

1808

Sened-i ıttifak : Devletin ayanlarla uzlaşması (29 Eylül)

1808

Yeniçeri Ayaklanması : Alemdarın Sonu (15-16 Kasım)

1809

ıngiltere ile süren savaşın sonu : Kal'a-i Sultaniyye Antlaşması (5 Ocak)

1810

II. Mahmud devrinde beşlik "cihadiyye"lerin basılması

1810

ızmir Jimnasium'unun kurulması; Yesarizade Mustafa ızzet'in ta'lik'e son şeklini verişi

1812

Vehhabi ayaklanmasının Mehmed Ali Paşa tarafından bastırılması

1812

Fransız postalarının ilk kuruluşu

1812

1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı'nın sonu : Bükreş Antlaşması, Sırbistan'a özerklik verilmesi (28 Mayıs)

1816

Miloş Obronoviç'in "başknez" olarak tanınması ve Sırbistan'ın özerliğinin temini

1817

Hüseyin Rıfkı Tamani'nin ölümü

1821

Eflak ve Mora'da Rum isyanlarının başlaması (şubat - Mart)

1823

Avrupa ile ticaretin Türk gemileriyle yapılmasına teşebbüs edilmesi

1824

Rum ayaklanmasını bastırmak üzere Mısır kuvvetlerinin çağrılması

1824

Fatih Külliyesindeki Darü'ş-şifa'nın yıkılması; Sultan II. Mahmud'un Talim-i sıbyan adı ile ferman yayınlaması; St. Pierre mektebinin kurulması

1826

ıhtisab müessesesinin düzenlenmesi

1826

şinasi'nin doğumu; Mustafa Rakım'ın ıstanbul'da vefatı; Ermeni ustalara Nakkaşlık hakkının verilmesi

1826

Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması, Asakir-i Mansure-i Muhammediyye'nin kurulması (14 Haziran)

1826

Rusya ile Akkerman Antlaşması'nın akdi (7 Ekim)

1827

Osmanlılar'ın ıngiliz yapısı ilk buharlı gemiye sahip olmaları

1827

Tıphane-i Amire'nin kurulması; ılk "Marş-ı Sultani" bestesi (G. Donizetti, II. Mahmud'a)

1827

Mukataa Hazinesi'nin Hazine-i Amire'den ayrılması

1827

ıngiltere ile Rusya arasında Yunanistan'ın bağımsızlığına dair Petersburg Protokolü (4 Nisan)

1827

Mısır kuvvetlerinin (Kavalalı Mehmet Ali Paşa) Yunan ısyanını bastırmaları, Atina'nın teslimi (Temmuz)

1827

Navarin Deniz Savaşı : Osmanlı-Mısır donanmasının yakılması (20 Kasım)

1828

Rusya'nın savaş ilan etmesi (26 Nisan) (1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı)

1829

Ziya Paşa'nın doğumu; Mahmud Celaleddin'in ıstanbul'da vefatı; şevki Efendi'nin ıstanbul'da doğuşu

1829

Deli Teşkilatının kaldırılması

1829

Edirne Antlaşması : Yunanistan'ın bağımsızlığı (14 Eylül)

1830

Mühendishane-i Bahri'nin Heybeliada'daki kışlaya taşınması; ıshak Efendi'nin Mühendishane başhocalığına getirilmesi; Avrupa'ya talebe gönderilmeye başlanması

1830

Tiftik keçisinin Güney Afrika'da yetiştirilmeye başlanması

1830

Katolik Ermeni cemaatinin ve kilisesinin resmen tanınması

1830-1831

Nüfus sayımları

1830

Fransızlar'ın Cezayir'e saldırmaları ve ele geçirmeleri (5 Temmuz)

1831

ılk saray konservatuarı (Mızıka-i Hümayun ve Saray Harem Orkestrası)

1831

Tımarların kaldırılması (müessese sembolik olarak daha uzun süre devam etti)

1831-1834

ıshak Efendi'nin dört ciltilik Mecmua-i Ulum-ı Riyaziye adlı eserinin basılması

1831

ılk gazete Takvim-i Vekayi'nin neşri (1 Kasım)

1832

Tıphane-i Amire'nin şehzadebaşı'ndan Cerrahhane'nin bulunduğu binaya nakledilmesi

1832

Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa'nın isyanı

1832

ıstanbul-ızmit "posta yolu" nun yapımı

1832

ıngiliz postalarının kuruluşu

1832

Topkapı Sarayı'na bitişik Gülhane bahçesinde mevcut binalarda Cerrahhane-i Amire'nin açılması (29 Ocak)

1832

Mısır kuvvetlerinin Konya'da Osmanlı ordusunu yenmeleri (12 Aralık)

1833

Feshanenin kuruluşu

1833

Mısır kuvvetlerinin Kütahya'ya kadar ilerlemeleri (2 şubat)

1833

Rus kuvvetlerinin yardım amacı ile Beykoz'a asker çıkartmaları ve Rus filosunun ıstanbul'a gelmesi (5 Nisan)

1833

Mehmed Ali'nin uzlaşmaya zorlanması : Kütahya Antlaşması (Mayıs)

1833

Mehmed Ali Paşaya karşı Osmanlı-Rus ittifakı : Hünkar ıskelesi Antlaşması, Boğazlar'ın diğer devletlere kapatılması (8 Temmuz)

1833

Münchengraetz Antlaşması (18 Eylül)

1834

Maçka Kışlası'nda, Mekteb-i Harbiye'nin kurulması

1834

Mukataat Hazinesi'nin isminin "Mansure Hazinesi" olarak değiştirilmesi

1835

Hazine-i Amire ile darphanenin birleştirilmesi

1835-1845

ılk halk konserleri (Tanburi Aleksan Efendi (1815-1864) ıstanbul Süleymanpaşa Hanı'ndaki kahvede)

1836

Umur-ı Hariciye Nezareti'nin kurulması (11 Mart)

1837

Osmanlı yapımı "Eser-i Hayr" adlı buharlı geminin denize indirilmesi (26 Kasım)

1838

Mekteb-i Adli'nin açılması; Üsküdar'da Cemaran adlı Ermeni yatılı yüksek okulunun kurulması; Müderrishane-i Bahri'nin Tersane'deki yeni binasına nakledilmesi; Sultan II. Mahmud'un ilk öğretim alanında yeni bir teşebbüse girişmesi; Sami Efendi'nin ıstanbul'da doğuşu

1838

Maliye Nezareti'nin kurulması ve Hazine-i Amire'nin darphaneden ayrılıp Mansure Hazinesi'yle birleştirilmesi

1838

Defterdarlığın Maliye Nazırlığı'na çevrilmesi

1838

Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliyye'nin kurulması (24 Mart)

1838

ıngiliz tüccarına geniş imkânlar tanıyan Baltalimanı Antlaşması'nın imzalanması (16 Ağustos)

1839

Kaime-i mutebere-i nakdiyye'nin çıkarılması

1839

Ali Süavi'nin doğumu; Mekatib-i Rüşdiye Nezareti'nin kurulması; Mekteb-i Tıbbiye'nin Galatasaray'daki yeni binasına taşınması ve mektebin adının Mekteb-i Tıbbiye-i Adliye-i şahane olarak değiştirilmesi; Mekteb-i Ulum-ı Edebiye'nin açılması; Notre Dame de Sion Kız Lisesi'nin kurulması

1839-1844

Dr. Bernard'ın Mekteb-i Tıbbiye nazırlığı dönemi

1839-1845

Mekteb-i Fenn-i Nücum'un faaliyet dönemi

1839

Kavalalı Mehmed Ali Paşa ile savaşın tekrar başlaması, Nizip Savaşı (24 Haziran)

1839

II. Mahmud'un vefatı üzerine Abdülmecid'in tahta çıkması, Osmanlı donanmasının Mehmed Ali'ye teslimi (1 Temmuz)

1839

Tanzimat Fermanı'nın ilanı (3 Kasım)

1840

Ceza Kanunname-i Hümayunu'nun Fransa'dan mülhem bir biçimde düzenlenmesi ve kabulü (3 Mayıs) (14 Temmuz 1851'de bu kanun, Kanun-u Cedid olarak tadilatla yeniden yürülüğe girer)

1840

Gayri müslim tebaadan Avrupa'ya talebe gönderilmeye başlanması

1840

Tanzimat'ın tatbik edildiği yerlerde temettü vergisi konulma kararı

1840

Bütün hazinelerin Maliye Hazinesi'ne katılması

1840

Posta Nezareti'nin kurulması

1840

Namık Kemal'in doğumu (21 Aralık)

1841

Lübnan olayları

1841-1906

Ahmed Ali Paşa'nın doğumu. (ressam)

1841

ıngiltere'nin yardımıyla Mısır meslesinin halli, Mısır'ın veraset usulü ile Mehmed Ali Paşa'ya bırakılması (24 Mayıs)

1841

Londra Boğazlar Antlaşması (13 Temmuz)

1842

Askeri Baytar Mektebi'nin açılması

1843

Hereke Fabrikası'nın kurulması

1843

Zeytinburnu Demir Fabrikası inşaatına başlanması

1844

Tashih-i sikke (1 şubat)

1844

Feshane'de buhar makinelerinin kullanılmaya başlanması

1845

ızmir'de su kuvvetiyle çalışan kâğıt fabrikasının kurulması

1845

Bahriye Mektebi'nin Heybeliada'daki binasına taşınması; Kadı yetiştirmek için Süleymaniye'de Muallimhane-i Nüvvab medresesinin kurulması; Rüşdiyelerin Darü'l-fünun'a öğrenci yetiştiren orta dereceli mektepler olarak kabul edilmesi

1845

Sultan Abdülmecid'in Meclis-i Vala'yı ziyareti (Ocak)

1845

Meclis-i Muvakkat'ın (Geçici Maarif Meclisi) çalışmalarına başlaması (13 Mart)

1845

Polis (zabıta) teşkilatının kuruluşu (10 Nisan)

1846

Meclis-i Maarif-i Umumiye kurulması; Mekatib-i Umumiye Nezareti'nin kurulması; Başhoca Seyyid Ali Paşa'nın ölümü

1846

Rus Ticaret Muahedesi

1846

Zabtiye müşiriyetinin kurulması (16 şubat)

1846

Darü'l-Fünun kurmada ilk teşebbüs

1847

Timarlı Sipahi Teşkilatı'nın ilgası

1847

Telgrafın Beylerbeyi Sarayı'nda denenmesi

1847

Dersaadet Bankası'nın kuruluşu

1847

ıstanbul'da ilk piyano resitali (Liszt Abdülmecid'e Donizetti'nin Mecidiye Marşı'nı çalıyor); Yeşilköy'de bulunan Ayamama Çiftliğinin ziraat talimhanesi şekline getirilerek ilk pamuk ziaati uygulama eğitiminin burada verilmeye başlanması

1847

Recaizade Ekrem'in doğumu (1 Mart)

1848

Avrupa'da liberal ihtilaller : Polonya ve Macaristan'da milliyetçi ayaklanmalar

1848

Protestan Ermeni cemaatinin ve kilisesinin resmen tanınması

1848

ıstanbul'da ilk Sanayi Mektebi'nin kurulmasına teşebbüs edilmesi

1848

ıstanbul'da Darü'l-Muallimin açılması (16 Mart)

1848

Osmanlı yapımı ilk demir vapurun denize indirilmesi (18 Kasım)

1849

Veteriner öğretim faaliyetlerine başlanması; Yesarizade Mustafa ızzet'in ıstanbul'da vefatı

1850

1847'den geçerli sayılmak üzere gümrük resimlerine esas teşkil eden mal fiyatlarında ithalatta %20, ihracatta %16 indirim yapıldıktan sonra gümrük resimlerinin tesbit edilmesi kararı

1850

Ticaret Kanunname-i Hümayunu'nun kabulü

1850

ılk faizsiz kaimenin çıkarılması

1850

Muallim Naci'nin doğumu

1850

Darü'l-Maarif'in öğrenime başlaması (12 Mart)

1851

Ceza Kanunname-i Hümayunu'nun kabulü

1851

Londra Sergisi

1851

Encümen-i Daniş'in kurulması (18 Temmuz)

1852

Abdülhak Hamid'in doğumu; ıstanbul şark Cemiyetinin (Société Orientale de Constantinople) kurulması

1853

"Mukaddes yerler" meselesi, Rusya'nın tazyikleri ve Kırım Savaşı'nın patlaması

1853

ıstanbul'da I. Abdülmecid tarafından Dolmabahçe Sarayı'nın inşa ettirilmesi

1854

ılk dış istikraz : Borçlanma devrinin ve alışkanlığının başlaması

1854

Meclis-i Vala'nın "Meclis-i Ali-yi Tanzimat" ve "Meclis-i Ahkam-ı Adliye'ye" ayrılması

1854

ıhtisab teşkilatının lağvı

1854

Rusya'ya karşı ıngiltere ve Fransa ile ittifak (12 Mart)

1855

Piyanonun yüksek sosyeteye geçişi (Leyla (Saz) Hanım'ın babası Hekimbaşı ısmail Paşa'nın köşküne ıtalya'dan getirtilen)

1855

Gayri müslimlerden alınan "cizye"nin kaldırılması

1855

Paris Sergisi

1855

ıstanbul'da şehremanetinin kurulması (modern belediye idarelerinin başlangıcı) (16 Ağustos)

1855

Osmanlı ımparatorluğu'nda telgrafın hizmete girmesi (9 Eylül)

1855

Et ve Ekmek dışında hemen bütün maddelerden narhın kaldırılması (14 Kasım)

1856

Rusya'nın Asya'da Türk illeri istikametinde fetihlere başlamasının şartlarının oluşması

1856

Bank-ı Osmani'nin kurulması

1856

Arap alfabesinin Mors alfabesine uyarlanmasıyla telgrafların Türkçe olarak çekilmeye başlanması

1856

Islahat Fermanı

1856-1860

Köstence-Çernevo'da demiryolu hattının yapımı

1856-1866

ızmir-Aydın demiryolu hattının yapımı

1856

ıstanbul Tıp Cemiyeti'nin (Société Médicale de Constantinople) kurulması (15 şubat)

1856

Islahat Fermanı'nın ilanı (18 şubat)

1856

Paris Barış Antlaşması (30 Mart)

1856

Rusya'nın bozguna uğraması (30 Mart)

1856

Karadeniz'in tarafsız ve silahsız bir hale getirilmesi (30 Mart)

1856

ıstanbul Tıp Cemiyeti'ne şahane ünvanının verilmesi ve cemiyetin adının, Cemiyet-i Tıbbiye-i şahane olarak değişmesi (22 Mayıs)

1857

Orman Mektebi açılması hususunda ilk teşebbüs

1857

Cidde olayları ve ıngiliz kuvvetlerinin, müslim-gayri müslim çatışmalarına müdahalesi

1857

Gümrük resminin, eşyanın vardığı değil çıktığı yerde alınması usulünü getiren Mahrec Nizamnamesi'nin yayımlanması

1857-1862

Beyrut - şam şosesinin yapımı

1857

Maarif-i Umumiyye Nezareti'nin kurulması (17 Mart)

1857

Paris'te Mekteb-i Osmani adında bir Osmanlı mektebinin açılması (6 Kasım)

1858

Birinci Karadağ Harekatı

1858

Ceza Kanunname-i Hümayunu'nun kabulü

1858

Kız rüşdiye mekteplerinin açılması

1858-1859

Emlak, arazi ve temettü vergilerinin ayrılması

1858

Arazi Kanunnamesi'nin kabulü (6 Haziran)

1858

Beyoğlu ve Galata'da kurulacak Altıncı Daire-i Belediyye'nin nizamname-yi umumisi (ilk örnek belediye) (8 Haziran)

1859

Kaimelerin piyasadan toplanabilmesi için "iane-i umumiyye" toplanması

1859

Fransızca'dan yapılan ilk şiir tercümesi risalesi, şinasi'nin Tercüme-i Manzume'sinin neşri

1859

Mekteb-i Mülkiyye'nin kuruluşu (12 şubat)

1860

Ticaret mahkemelerinin kuruluşu

1860

ılk basılı yerli tiyatro, şinasi'nin şair Evlenmesi'nin tefrika edilmesi

1860-1861

Lübnan ve Suriye Olayları

1860-1861

Lübnan'ın imtiyazlı bir eyalet haline getirilmesi

1860

Tercüman-ı Ahval gazetesinin yayına başlaması (22 Ekim)

1861

Abdülmecid'in vefatı ve Abdülaziz'in tahta çıkması

1861

Cemiyet-i ılmiyye-i Osmaniye'nin kuruluşu

1861

Usul-i Muhakemat-ı Ticaret Nizamnamesi'nin kabulü

1861-1866

Rusçuk - Varna demiryolu hattının yapımı

1861

Cebel-i Lübnan mutasarrıflığı'nın hususi statüsünün tesbiti ve Cebel-i Lübnan nizamnamesi (9 Haziran)

1861

David Paşa'nın Lübnan'a vali olarak atanması (9 Haziran)

1861

Fransız ve ıngilizler'le Kanlıca Ticaret muahedelerinin yapılması. Bu muahede dış ticarette gümrük resmi oranının %8'e yükseltilmesi ve esnaflıkta inhisar sisteminin kaldırılması (29 Nisan)

1862

ıkinci Karadağ Harekatı

1862

Tuna vilayetinin kuruluşu ve Mithat Paşa'nın vali olarak tayini

1862

Gümrük resimlerine esas teşkil eden mal fiyatlarında %10 indirim yapıldıktan sonra gümrük resmi alınmaya başlanması

1862

Kaimelerin piyasadan tamamıyla toplanması

1862

Altının değerinin 100 kuruş olarak tesbiti

1862

Roman türünde Batıdan yapılan ilk tercüme, Fenelon'dan Tercüme-I Telemak'ın Yusuf Kamil Paşa tarafından yayınlanması; Cemiyet-I Tıbbiye-i Osmaniye'nin kurulması

1862

Mahrec-i Aklam'ın kurulması

1862

Mekteb-i Maarif-i Adliye'nin, "Mekteb-i Aklam" adı altında yeni bir şekle sokulması (20 Temmuz)

1862

Islah-ı Sanayi Komisyonu'nun teşkil edilmesi (8 Ekim)

1863

Abdülaziz'in Mısır'a seyahati

1863

Mithat Paşa tarafından Niş'te ilk Islahhane'nin (sonraki yıllarda Sanayi Mektebi) kuruluşu

1863

ıstanbul Eczacılık Cemiyeti'nin (Société de Constantinople) kurulması; Protestan Robert Koleji'nin açılması

1863

Menafi Sandığı'nın kurulması

1863

Mektuplara pul yapıştırılmaya başlanması

1863

Ticaret-i Bahriyye Kanunnamesi'nin kabulü

1863

Darü'l-Fünun'da, halka açık serbest konferans şeklinde derslere başlanması (13 Ocak)

1863

Sultanahmet Sergisi'nin (Sergi-i Umumi) açılışı (18 şubat)

1864

Mekatib-i Sıbyan-ı Müslime Komisyonu'nun kurulması; Mekteb-i Harbiye dahilinde Erkan-ı Harp sınıfının açılması; Cemiyet-i Tedrisiye-i ıslamiye'nin (Darü'ş-şafaka) kurulması; Saint Joseph okulunun kurulması; ılk basılmış nazariyat kitabı (Haşim Bey'in Mecmu'atü'l-Makamat'ı)

1864

ıyonya adalarının (Yedi Ada Cumhuriyeti'ni oluşturan adalar) ıngiltere tarafından Yunanistan'a verilmesi

1864

Karadan Hindistan'ı Avrupa'ya bağlayan telgraf hattının tamamlanması

1864

Islah-ı Sanayi Komisyonu'nun kuruluşu

1864

Nizamiye mahkemelerinin kuruluşu

1864-1876

Paris'e talebe gönderilmesi

1864

Vilayet Nizamnamesi'nin kabulü (8 Ekim)

1865

Müstakil Romen Kilisesinin kurulması

1865

ıstanbul Birinci şehir Postası'nın kuruluşu

1865

Darü'l-Fünun binasının inşasının tamamlanması ve Maliye Nezareti'ne tahsis edilmesi; Mekteb-i Tıbbiye'nin nazırlığına Cemaleddin Efendi'nin getirilmesi

1865

Mekteb-i Osmani'nin lağvedilmesi (Eylül)

1866

Girit isyanları , Yunanistan ile birleşme faaliyetleri

1866

Mısır veraset usulünün değiştirilmesi

1866

Ahmed Süreyya Emin Bey'in modelini hazırladığı seri ateşli topla Osmanlılar'ın topçulukta hamle yapması

1866

Simkeşler şirketi'nin kuruluşu

1866

Dahilde sarfedilecek malların rayiç fiyatından %10 indirim yapıldıktan sonra gümrük resimlerinin tesbit edilmesi kararı

1866-1867

Avusturya'nın Prusya karşısında mağlup olması ve Macaristan ile eşit bir birlik kurması : Avusturya-Macaristan ımparatorluğu

1867

Sırbistan'daki son Osmanlı askeri temsiliyetinin ortadan kaldırılması, Sırp kalelerinin tahliyesi

1867

Rüşdiyelere gayri müslim talebe alınmaya başlanması; Beyrut Amerikan Üniversitesi'nin kurulması

1867

Mısır Valisi ısmail Paşa'nın "hıdiv" olması

1867

Genç Osmanlılar'ın Avrupa'ya kaçmaya başlamaları

1867

Yabancılara mülk edinme hakkının verilmesi

1867

Bahriye Nezareti'nin Kuruluşu

1867

Menafi Sandığı'nın bütün vilayet ve sancak merkezlerine yayılması

1867-1876

ızmir Rıhtımı'nın inşası

1867

Eğitim sahasında Fransız notasının verilmesi (22 şubat)

1867

Mısır'a hıdivlik statüsünün verilmesi (8 Haziran)

1867

Sultan Abdülaziz'in Avrupa seyahati (21 Haziran)

1868

Ali Paşa'nın Girit isyanlarını teskin etmesi ve Girit'e özerk bir statü verilmesi

1868

Galatasaray Sultanisi'nin açılması

1868

ıstanbul Emniyet Sandığı'nın kurulması

1868

Demirciler ve Dökümcüler şirketlerinin kuruluşu

1868

Yunan postasının kapatılması

1868

Feshane'nin modern bir dokuma fabrikası haline getirilmesi

1868

Darü'l-Muallimin-i Sıbyan'nın açılması; Mekteb-i Hiref ve Sanayi'nin kurulması; Sanayi Mektebi'nin kurulması

1868

Adliye Nezareti'nin kurulması (1 Mart)

1868

şura-yı Devlet'in teşekkülü ve Divan-ı Ahkam-ı Adliyye'nin ayrı bir temyiz organı olarak ayrılması (1 Nisan)

1869

ıkinci Darü'l-Fünun binasının inşasının tamamlanması ve Darü'l-Fünun-ı Osmani'nin kurulması (8 Nisan)

1869

Sultan Abdülaziz'in Avrupa Seyahati (21 Haziran)

1868

Mekteb-i Sultani'nin açılması (1 Eylül)

1869

Maarif-i Umumiyye Nizamnamesi ile ilk ve orta tedrisatın düzenlenmesi (2 Eylül)

1869

Turuk Nizamnamesi'nin kabulü (26 Ağustos)

1869

ımparatoriçe Eugénié'nin ıstanbul'a gelişi (13 Ekim)

1869

Süveyş Kanalı'nın açılması

1869

Osmanlı Ordusu'nun Nizamiye, Redif ve Mustahfız diye üç bölüme ayrılması

1869

Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye'nin ilk kitabının kabulü

1869

Mekteb-i Harbiye dahilinde bir Baytar sınıfının açılması

1869

Darü'l-Fünun-ı Osmani'de talebe kaydına başlanması (Ekim)

1870

Müstakil Bulgar Kilisesinin kurulması ve Bulgarlar'ın Rum Patrikhanesi'nin nüfuzundan çıkmaları

1870

Fransa'nın, Almanya ve Prusya Savaşı'nda ağır mağlubiyet alması

1870

Cenab şehabeddin'in doğumu; Batılı tarzda ilk roman hikâye türünde, Ahmed Mithat'ın Su-i Zan-Esaret adlı kitabının neşri; Mühendishane'nin Maçka Harbiye Mektebi içerisinde topçu ve istihkam sınıflarında eğitim faaliyetlerine devam etmesi; Sıbyan mekteblerinin ıslahı ve iptidai adı altında yeni mekteplerin açılması; Darü'l-Fünun'ı Osmani'yi teşkil eden şubeler arasında "ılm-i hukuk" şubesinin de yer alması; Tıp eğitiminin Türkçe yapılmaya başlanması

1870

Karadeniz'in tekrar silahlandırılması ve Rusya'nın Paris Antlaşması'nın hükümlerini tanımaması

1870

Darülfünunun açılması teşebbüsü

1870

Darü'l-Fünun-ı Osmani'nin büyük bir merasimle açılması (20 şubat)

1870

Darü'l-Muallimat'ın açılması (26 Nisan)

1870

Kavanin ve Nizamat Dershanesi'nin açılması (2 Temmuz)

1870

Darü'l-Fünun müdürü Tahsin Efendi'nin umuma açık konferanslar (ders-I'am) tertip etmesi (Ekim)

1871

Sadrazam Ali Paşa'nın vefatı

1871

Saint-Esprit Okulunun kurulması

1871

Abdülaziz'in şahsi idaresinin artması, Mahmud Nedim Paşa sadareti

1871

Dersaadet Tahvilat Borsası Nizamnamesi'nin yayımlanması

1871

Posta ve Telgraf nezaretlerinin birleştirilmesi ve ıkinci Posta Nizamnamesi'nin neşri

1871

ıdare-yi Umumiyye-i Vilayat Nizamnamesi (22 Ocak)

1871

şinasi'nin ölümü (13 Eylül)

1872

Emniyet Sandığı'nın şubelerinin açılması

1872

Darü'l-Maarif idadisinin kurulması; Maadin Mektebinin kurulması

1873

Meclis-i Tetkikat-ı şer'iyye'nin kuruluşu

1873

Mehmed Akif'in doğumu; Türkçe ilk modern tıp lugatı olan Lügat-ı Tıbbiye'nin neşredilmesi; Sava Paşa'nın yeni bir Darü'l-Fünun kurmakla görevlendirilmesi; Darü'l-Fünun-ı Osmani'nin kapanması

1873

Mekteb-i Sultani'nin, Gülhane Bahçesi'ndeki Saray'a bitişik binalara nakledilmesi (Haziran)

1874

Rusya'nın kışkırtmaları ve Panislavist faaliyetlerin artması

1874

Hukuk Mektebi, Mülkiye Mühendis Mektebi ve Edebiyat Mektebi'nden oluşan Darü'l-Fünun-ı Sultani'nin açılması; ıstanbul Darü'l-Muallimi'nin açılması; ılk basılmış nota (Notacı Emin Efendi, 1845-1907)

1874

Kara gümrüklerinin lağvı

1874

Islah-ı Sanayi Komisyonu faaliyetinin durdurulması

1874-1875

Darü'l-Fünun-ı Sultani'nin eğitime başlaması; Osmanlı ımparatorluğu'nda sivil mühendislik eğitiminin başlaması

1875

Osmanlı maliyesinin iflasını açılaması

1875

Bosna-Hersek isyanları

1875

Askeri rüşdiye mekteplerinin açılması; Mora Yenişehir ıdadisi'nin açılması

1876

Bulgar isyanları

1876

Karadağ'ın Osmanlı Devleti'ne savaş ilanı

1876

Abdülaziz'in tahttan indirilmesi, V. Murad'ın tahta çıkması, hal'i ve II. Abdülhamid'in cülusu

1876

Meşrutiyet'in ilanı

1876

ıstanbul'da Balkan krizini görüşmek üzere internasyonal bir konferansın toplanması : Tersane Konferansı

1876

ıstikrazların mürettebat ödemelerinin durdurulması

1876

Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye'nin son kitabının kabulü

1876

Edebi roman hüviyetinde ilk eser olan, Namık Kemal'in ıntibahı'nın neşri; ızmir ve Manastır'da yatılı idadiler açılması

1876

Ziya Gökalp'in doğumu

1876

I. Meşrutiyet'in (Kanun-ı Esasi) ilanı (23 Aralık)

1877

Rusya'nın tecavüzü ve Osmanlı-Rus Savaşı'nın başlaması: Balkanlar'ın ve Doğu Anadolu'nun Rus işgaline uğraması

1877

Mahrec-i Aklam'ın Mekteb-i Mülkiye'nin idadi sınıflarıyla birleştirilmek suretiyle kaldırılması; Mekteb-i Tıbbiye'nin tekrar Gülhane'ye nakledilmesi; Fenn-i Resim ve Mimari Mektebi'nin kurulması

1877-1878

Darü'l-Fünun ve Mekteb-i Sultani'nin bir yıl eğitime ara vermesi

1877

ılk Meclis-i Meb'usan'ın içtimaı (o yılın 28 Haziran'ına kadar çalışır) (19 Mart)

1877

Dersaadet Belediye Kanunu (Meclis-i Mebusan'da müzakere edilerek kabul edilir) (25 Eylül)

1877

Vilayet Belediye Kanunu'nun kabulü (5 Ekim)

1877

Meclis-i Mebusan'ın süresiz tatili (13 Aralık)

1878

Ayastefanos ve Berlin Antlaşmaları imzalanması

1878

Sırbistan, Karadağ ve Romanya'nın müstakil birer devlet olmaları

1878

Bulgaristan Prensliği'nin ortaya çıkması

1878

Ermeni meselesinin zuhuru

1878

Ali Suavi'nin öldürülmesi

1878

Kıbrıs'ın ıngiltere tarafından ele geçirilmesi

1878

Bosna ve Hersek'in Avusturya-Macaristan'ın işgal ve idaresine terki

1878

Makedonya meselesinin ortaya çıkması

1878

Meclisin kapatılması (13 şubat)

1878

Darü'l-Fünun-ı Sultanisi'nin tekrar eğitime başlaması (Ekim)

1879

II. Abdülhamid devrinde basılan kaimelerin toplatılıp imha edilmesi

1879

Mehakim-ı Nizamiye Teşkilatı Kanunu'nun kabulü

1879

Mekatib-i Sıbyaniye Dairesi'nin kurulması; Maarif merkez teşkilatının yeniden düzenlenmesi

1879

Usul-ı Muhakemat-ı Cezaiyye Kanunu'nun kabulü

1880

Vergi reformu

1880

Yafa-Kudüs demiryolu hattının tamamlanması

1880

ılk köy romanı, Ahmed Mithat'ın Bahtiyarlık'ının neşri; Darü'l-Fünun-ı Sultani Turuk u Maabir Mektebi'nin ilk mezunlarını vermesi

1880

Usul-ı Muhakemat-ı Hukukiyye Kanunu'nun kabulü

1880

ıstanbul'da bir kız idadisinin açılması (13 Mart)

1880

Ziya Paşa'nın ölümü (17 Mayıs)

1880

Darü'l-Fünun-ı Sultani Hukuk Mektebi'nin ilk mezunlarını vermesi (Ekim)

1880

Darü'l-Fünun-ı Sultani'nin ilk mezunlarını vermesi; Journal de la Société de Pharmacie de Contantinople'un yayınlanması; Cemiyet-i ılmiye'nin kurulması (20 Aralık)

1881

Mustafa Kemal'in doğumu

1881

Mısır'ın ıngilizler tarafından işgali

1881

Muharrem Kararnamesi'nin neşri

1881

Düyun-ı Umumiyye ıdaresinin kurulması

1881

Mühendishane'de mümtaz sınıf adı altında yeni bir sınıf teşkil edilmesi; Darü'l-Fünun-ı Sultanı Turuk u Maabir Mektebi'nin faaliyetlerinin son bulması; Orman ve Maadin Mektepleri'nin birleştirilmesi

1882

Tunus'un Fransızlar tarafından işgali

1882

Sanayi-i Nefise Mektebi'nin kurulması ve Osman Hamdi Bey'in müdür olması (2 Ocak)

1883

Osmanlı ordusunun Prusya askeri heyeti tarafından ıslahına başlanması

1884

Mülkiye Mühendis Mektebi kurulması (20 Haziran)

1884

Mülkiye Mühendis Mektebi'nin Mühendishane-I Berri-I Hümayun'un bir odasında eğitimine başlaması (1 Kasım)

1884

Yahya Kemal'in doğumu (2 Aralık)

1885

Doğu Rumeli'nin Bulgaristan tarafından ilhakı

1885

Abdülhak Hamid'in Makber'inin neşri

1885

Doğu Rumeli eyaleti valiliğinin Bulgaristan prensine verilerek bu bölgedeki kontrolün zayıflaması (18 Eylül)

1886

Adana-Mersin demiryolu hattının tamamlanması

1886

Maarif Nezareti'ne bağlı olarak Mekatib-i Gayri müslime ve Ecnebiye Müfettişliği'nin kurulması

1886-1887

Darü'l-muallimin'in yatılı hale getirilmesi

1887

Yedikule Havagazı Fabrikası'nın kurulması

1887

Ahmed Haşim'in doğumu; şevki Efendi'nin ıstanbul'da vefatı

1887

Beşir Fuad'ın intiharı (5 şubat)

1888

Haydarpaşa-ızmir-Ankara demiryolu imtiyazının Almanlar'a verilmesi

1888

Beyrut'ta Saint Joseph Katolik Tıp Mektebi'nin açılması; Baytar sınıfının tekrar Harbiye Mektebi bünyesine alınması

1888

Namık Kemal'in ölümü (2 Aralık)

1889

ıttihad-ı Osmanı Cemiyeti'nin (ıttihat ve Terakki) kurulması

1889

ıdadi öğrenimine dayanan dört yıllık bir Mülkiye Baytar Mektebi'nin kurulması

1889

Yakup Kadri'nin doğumu (27 Mart)

1890

Bulgar Makedonya ve Anadolu'da Ermeni ihtilal çetelerinin faaliyetlerini arttırmaları

1891

Mülkiye Baytar Mektebi'nin Halkalı Ziraat Mektebi'ne yatılı olarak nakledilmesi

1891

Yol inşaatında bedenen çalışma mecburiyetinin paraya çevrilmesi

1891

Kadıköy - Kurbağalıdere Havagazı Fabrikası'nın kurulması

1891

Hereke Fabrikası'nın halı kısmının açılması

1891

Darü'l-Muallim'in aliye şubesi açılması (3 Kasım)

1892

Haydarpaşa-ızmit demiryolu hattının işletmeye açılması

1892

Orman ve Maden Mektebi'nin kapatılması; II. Abdülhamid tarafından Yıldız'da porselen atölyelerinin kurulması

1893-1896

ıstanbul-Selanik demiryolu hattının yapımı

1894

Halkalı Ziraat ve Baytar Mektebi'nin ilk veteriner mezunlarını vermesi; ımmaculée Conseption veya St Marie okulunun kurulması; ılk basılmış musiki lugatı (Hoca Kazım Bey'in Musiki Istılahatı)

1894

Samsun'da Ermeni olayları

1894

Selanik-Manastır demiryolu hattının tamamlanması

1895

ıstanbul'da Ermeni olayları, yabancı devletlerin Ermeniler lehinde müdahaleleri

1895

Galata Rıhtımı inşaatının tamamlanması

1895

Gayri müslim okullarına Türkçe muallimi tayininin kararlaştırılması

1895

Baruthane-i Amire'de dumansız barut imal edilmesi

1895

Sadrazam Said Paşa'nın beş fakülteden "darülacaze" oluşan bir darül-fünun kurma teklifi (14 şubat)

1896

Tevfik Fikret'in Servet-i Fünun'un edebi sayfalarının idareciliğini yüklenmesiyle Edebiyat-ı Cedide devrinin başlaması

1896

Ermenilerin Osmanlı Bankası'nın ıstanbul şubesine saldırmaları

1896

Girit isyanının alevlenmesi

1896

Eskişehir-Konya demiryolu hattının tamamlanması

1897

Yunan kuvvetlerinin Girit'e çıkması, Yunan çetelerinin Rumeli'deki Osmanlı sınırlarına saldırmaları

1897

1897 Osmanlı-Yunan Savaşı ve Osmanlı zaferi (17 Nisan)

1898

Girit meselesinin devam etmesi; adaya muhtariyet verilmesi Osmanlı kuvvetlerinin geri çekilmesi, Yunan prensi Yorgi'nin vali olarak kabul edilmesi

1899

Bağdat demiryolu imtiyazının Almanlar'a verilmesi

1899

Arifiye-Adapazarı demiryolu hattının açılması