Allah ve peygamberimiz tarafından yasaklanan şeydir. Haram zararlıdır, faydasızdır.

Haramla helal arasında bir de şüpheli şeyler vardır.

Bir şeyin haram kılınması için, zararlı veya zararı faydasından çok olması gerekir.

Kur’an-da: “Peygamber iyiliği emreder, onları kötülükten men eder. Onlara temiz şeyleri helal, pis şeyleri haram kılar." (A’raf: 157) buyrulmuştur.

İslam’da ulu orta yasak yoktur. İslam, ferdi ve aileyi korumak için emir ve yasaklar koymuştur. İslam’da emir de yasak da insan yararınadır.

Haramın bazı özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:



- Haram helal kılma yetkisi, Allah’a ve peygambere aittir.

- Haram, helalleştirilemez.

- Harama götüren şey de haramdır.

- Çoğu haram olanın azı da haramdır.

- Haramda şifa aranmaz.

- Zaman ve şartlar haramı helal kılmaz.

- Haram helale karışırsa onu da haramlaştırır.

- Mahkeme kararı ile haram helale dönüşmez.

a) İnançta haram olanlar:



- İslam’da inanç ve itikat düzgünlüğü esastır.

- Bid’at işlemek,

- Gaybı bildiğine inanmak,

- Sihre büyüye inanmak,

- Ruh göçüne inanmak,

- Uğur aramak, uğursuz saymak,

- Fala bakmak, falcıya inanmak,

- Haram ve günahı inkar etmek.

b) Yeme içmede haram olanlar:



- Allahın adı anılmadan kesilen hayvanın eti,

- Allahtan başkası için kesilen hayvanın eti,

- Ölmüş hayvan,

- Leş, kan, domuz,

- Dinsizin kestiği hayvanın eti,

- Hayvanın ödü, kanı, idrarı, hayaları,

- Hanefi mezhebine göre istiridye, ıstakoz, midye, yengeç, fare, akrep, yılan kurbağa, köstebek, kurt, tilki, kedi, köpek, arslan, sırtlan, fil, sincap, maymun, domuz, at, eşek, yırtıcı kuşlar.

- Görünümü, kokusu kötü olan şey.

- Alkol, alkol karışımı şeyler,

- Haram yoldan elde edilen şeyler, Kumar ve fuhuştan elde edilen kazanç ve bununla alınan şeyler.

c) Bedende haram olanlar:



- Kaş almak,

- Dişleri seyreltmek,

- Dövme yaptırmak,

- Mazeret olmadan estetik yaptırmak,

- Güzellik için peruk takmak,

- Kadının erkek gibi, erkeğin kadın gibi tıraş olması, takıp takıştırması,

- Bedenin teşhiri,

- Yüzü kızartacak iş yapmak,

- Bedene eziyet vermek, şiş sokmak, jiletle kesmek,

- Bedene ait bir şeyi satmak (Kan, organ satmak)

- İffeti korumamak,

- Bakılmaması gerekene bakmak, dinlenmemesi gerekeni dinlemek,

- Dinlenerek, hırsızlık yaparak, iffetsizlik yaparak insanın kendini alçaltması,

- İntihar etmek,

- Müstehcen giyim.

- Erkeğin ipek giymesi, altın takması,

d) Evde haram olanlar:



- Ev isyan yeri günah yeri olmamalıdır.

- Ev israf evi olmamalıdır.

- Evde kumar oynamak, içki içmek, fuhuş yapmak.

- Evde günah kapsamına giren resim, heykel bulundurmak, köpek, domuz beslemek,

- Konu komşuya sıkıntı verecek iş yapmak,

- Evde başkasının hakkı olması

- Evde Allaha kulluk görevinin yapılmaması.

- Evin içinde uygun olmayan kıyafetle dolaşılması.

e) Haram kazanç yolları:



İnsana bir şey ya helalden gelir veya haramdan gelir.

- Gücü olanın varlığı olanın dilenmesi.

- Başkasına ait bir şeyin gaspı.

- Dansözlük, şarkıcılık ve fuhuş gibi yollardan kazanç sağlamak,

- Kumar oynamak, piyango, şans oyunları ile para kazanmak,

- Alkol ticareti yapmak, uyuşturucu ticareti yapmak,

- Haram bir malın alınıp satılması,

- Çalıntı, buluntu malın ticareti,

- Faiz ve faizli alışveriş.

- Rüşvet,

- Kumar aleti, müstehcen elbise alıp satmak,

- Ölçüde tartıda hile yapmak.

f) Sosyal hayatta haram olanlar:



- Kötü niyetli olmak, kötü düşünmek,

- Alay etmek, lakap takmak,

- Kötü zanda bulunmak,

- Gıybet, iftira etmek,

-Başkasının iffetine dil uzatmak, namusunu lekelemek,

- Ahlaksızlığın yayılmasına sebep olmak,

- Kötü örnek olmak, kötü çığır açmak,

- Yuva yıkmak,

- İsraf etmek,

- Batıl inançları yaymak, yaşatmak,

- Sözünde durmamak,

- Haset etmek,

- Başkalarına eziyet vermek, zulmetmek.

- Ortak malları kötüye kullanmak,

- Başkalarını aldatmak,

- Övünmek, gururlanmak,

- Borcunu ödememek,

- Yalan söylemek,

- Fitne çıkarmak, bozgunculuk yapmak.

Haramdan kaçmak Allahın emridir. Haramdan kaçmayana ceza vardır, mahrumiyet vardır.

Haramı inkâr eden dinden çıkar.

Haramda ısrar etmek büyük günahtır.

Harama götüren şeylerden vazgeçilmezse, bir de şüpheli şeylerden kaçınılmazsa, harama düşülür.

Haramdan kurtulmak için eğer günah Allaha karşı işlendiyse, haramı terk edip, tevbe istiğfar edip Allahtan af dilenir. Günahın kefareti varsa, kefaret ödenir. Eğer kula karşı işlendiyse hakkın iadesi gerekir. Ve helalleşilmesi icap eder.

Helal ve Haram ile ilgili bazı sorular



1. Helal ve haram ne demektir?

Helal; dinen yapılması, yenilip içilmesi yasak olmayan şey demektir.
Haram; dinen yapılması, yenilip içilmesi kesin olarak yasaklanmış olan şey demektir.

2. Haramın çeşitleri nelerdir?

Haram iki nevidir:

a. Haram liaynihî: Asıl itibari ile haram olan şey. Domuz eti, şarap gibi.
b. Haram ligayrihî: Asıl itibariyle helal olup, niteliği itibariyle haram olan şey, Mesela; çalıntı yoluyla elde edilen ekmek gibi.
Aslında helal olan ekmek, çalıntı yoluyla elde edildiği için haram olmuştur.

3. Helal ve haram kılan kimdir?


Bir şeyi helal kılan da, haram kılan da Allahu Teâlâ’dır. Ancak, hakkında hüküm olmayan konularda Peygamberimiz (s.a.v) de helal ve haram kılmak yetkisine sahiptir.

4. Zarûretler haramları mübah kılar mı?

Bir kimse, elinde olmayan sebepler ile haram olan bir şeyi yemek veya yapmak zorunda kalırsa onu helal saymamak şartı ile, zorunlu ihtiyacını giderecek şekilde, haram olan şeyden yararlanabilir, bunda günah yoktur. Ancak, zorunluluk halinin gerçek tesbiti önemlidir. Can sıkıntısından dolayı içiyorum demekle caiz olmaz. İslam fıkhında zaruret hali ve hükümleri hakkında müstakil eserler yazılmıştır.

5. Cuma ezanı okunurken alışveriş yapmanın hükmü?

Cuma ezanı okunurken alışveriş yapmak mekruhtur.(Cumayı kılmamak üzere alışveriş yapmak ise haramdır. (İhya)).

6. Cuma ezanı okununca, dükkanını açık tutarak çocuğunun alışveriş yapması da haram mıdır?

Cuma namazı ile mükellef olmayan biri, mesela bir çocuk veya bir kadın, dükkânı açık tutup, aynı şekilde Cuma namazı ile mükellef olmayan biri ile mesela bir çocukla veya bir kadınla veya bir yolcu ile veya cumanın edasına ait şartları taşımayan çok yaşlı, hasta ile alış veriş yapabilir. Bu alış veriş haram değildir. Ancak, satın alan kişinin Cuma namazı ile mükellef olduğu halde cumaya gitmeyerek yaptığı işlem haramdır.

Ayrıca alışveriş yapanlardan biri, kendisine cuma kılmak lazım gelen, diğeri ise; lazım gelmeyen olursa ikisine de haram olur. Çünkü kendisine cuma kılmak vacip olmayan kimse, vacip olana masiyet üzere yardımda bulunmuştur.

7. İhtikar ne demektir?

İhtikar; yiyecek cinsinden olan bir şeyi, darlık veya pahalılık zamanını beklemek üzere, şehirlerde satmaktan kaçınmak ve böylece insanlara zarar vermektir.

8. İhtikarın hükmü nedir?

Bir kimse aynı şehirde yiyecek maddesi satın alıp, saklar; fakat bundan şehir halkı zarar görmezse böyle yapmasında bir beis yoktur. Şayet şehir halkı zarar görürse o kimsenin böyle yapması mekruhtur. Ancak, bir kimse, başka bir şehirden yiyecek maddesi satın alıp, onu başka bir şehre götürürse ve orada ihtikar yaparsa bu mekruh olmaz.

9. Yarışmalarda alınan ödüller helal midir?

Yapılan bir yarışma sonunda hak edilen ödülü almak haram değildir. Mesela; öğrenciler arasında bir şiir yarışması açılmış ve ortaya bir ödül konmuştur. Dereceye giren öğrencinin bu ödülü alması caizdir. Ancak; ben kazanırsam şu kadar para vereceksin, sen kazanırsan ben sana şu kadar para vereceğim, şeklinde yapılan yarışma kumardır, haramdır. Fakat tek taraflı olarak “ben seni geçersem şu kadar para vereceğim, sen beni geçersen hiçbir şey almayacağım" şeklindeki bir yarışma haram değildir.

10. Kur’a çekmek caiz midir?

Kur’a; herhangi bir konuda ilgililer arasında tercihi getiren bir sebep bulunmadığı hallerde, konunun çözümü için başvurulan bir yoldur. Bu dinen caizdir.

11. Haram kazanan bir şahıs ölürse varisleri ne yapmalıdır?

Haram kazanan bir şahıs ölünce, uygun olan, varislerinin durumu araştırmalarıdır. Şayet bu haram kazancın nereden ve kimden temin edildiği tesbit edilirse; o, mal sahibine geri verilir. Tesbit edilmemesi halinde ise; o şeyi tasadduk ederler.

12. Bir kimsenin, bir kâfire boğulmuş bir hayvanı satması caiz midir?

Bir kimsenin, bir kafire, boğulmuş veya başına vurularak öldürülmüş bir koyunu satmasında bir beis yoktur.

13. Yiyeceklerden haram olanlar?

* Leş. ( Kendiliğinden ölmüş hayvan.)
* Kan.
* Domuz eti.
* Allah’dan başkası adına kesilen hayvan.
* Hırsızlık yolu ile elde edilen hayvan ve rızık türleri.

14. İçeceklerden haram olanlar nelerdir?

* İçki.
* Uyuşturucu maddeler.

15. Şarapla (Alkollü maddelerle) ilgili dini hükümler nelerdir?

Şarapla (Alkolle) ilgili altı hüküm vardır:

* Çoğunu da azını da içmek haramdır.
* Şarabın haramlığını inkar eden kâfir olur.
* Şarabı satmak, bağışlamak haramdır. Ayrıca bunların dışında bir yolla da şarabı mülk edinmek haramdır.
* Şaraba değer vermek batıldır.
* Şarap, kan gibidir, necaset-i galizadır (ağır pisliktir, namaza manidir).
* Şarap içmek cezayı (had cezasını) gerektirir.

İçki içinde pişen eti yemek de helal değildir. Çorbada sirke yerine içki konulursa o da yenmez.

16. Susuzluk yönünden ölüm korkusu ile şarap (alkollü madde) içmek caiz midir?

Bir adam, susuzluk yüzünden öleceğinden korkarsa, helak olmaktan korunacak miktarda şarap içmesi mübah olur. Ancak bunun miktarı da susuzlunu giderecek kadarıdır. Bu durumda şarap içmek, mecburiyet karşısında lâşe ve domuz eti yemenin mübah olması gibidir.