İştah Nedir?



Açlık hissinin ortaya çıkması sonucu oluşan yemek yeme arzusuna iştah denilmektedir. İnsanların günlük yaşamın da vücudu için gerekli olan besinleri öğün olarak tüketmesi gerekir. Bu ihtiyacın karşılanmaması sonucu rahatsızlık verici olabilmektedir. İnsan vücudun da iştah hissini ayarlayan merkez beyinde başlamaktadır. İki kısımdan oluşan bu merkezin bir yeme hissi ve bir de doyma hissi bulunmaktadır. Yeme hissinden sonra doyma hissi gerçekleştiğin de doyma kısmından oluşan merkez uyarılır. Yeme devam ederse bu durum oburluk ile karşı karşıya kalmaya sebep olur. İştahı etkileyen en önemli nedenler arasında kanda ki glikoz seviyesinin düşmesidir. Kanda ki şeker ihtiyacı düştükçe acıkma hissi ortaya çıkar. Bu sebeple kan şekerim düştü şeklinde tabirler dile getirilebilmektedir.

Şeker HastalarınDa İştah?



Şeker hastası olan bir bireyin sık sık ve az az beslenmesi gerekmektedir. Kanda ki şeker oranı düştüğün de şeker hastaların da sürekli acıkma hissi meydana gelir. Tok olunmasına rağmen kan da bulunan glikozun azalmasından dolayı kişi de açlık hissi oluşur. Bu yüzden dışarıdan insülin takviyesi yapılır. Eğer aşırıya kaçarak beslenme olursa obeziteye sebep olur. Bazı şeker hastalarının kilolu ve iştahlı olmasının sebebi de yine kanda ki glikoz oranının düşük olmasından kaynaklanır. Uzman kontrolün de gerekli besinler alınarak ve takviye yapılarak şeker hastaların da oburluk önlenebilir. Kan da glikoz oranı yüksek ise iştahsızlık meydana gelir fakat düşüşe geçtiğin de acıkma meydana gelmektedir. Açlık ve tokluk hissini iyi dengelemek gerekir.

İştah Kesen Besinler Nelerdir?



Yukarıda da belirttiğimiz gibi kanda ki glikoz oranı düşük ise sürekli bir acıkma ihtiyacı doğar. Bu yüzden tüketilen gıdalar da glikoz oranı çok önemlidir. Dengeli ve sağlıklı beslenme biçimi ile hem obeziteye hem de acıkma hissinin önüne geçilebilir. İştahın kesilmesi ile ilgili önerilen gıdalar genel olarak lifli ve her gün günlük olarak alınması gereken mineral, vitamin, protein ve yağ bakımından dengeli olmak zorundadır. İştah açıcı özelliği olan gıdalar genellikle şeker oranı ve karbonhidrat oranı yüksek olan gıdalardır. Bunların da vücut için alınması gereken gıdalar olduğu unutulmamalı fakat çok iyi dengelemeniz gerekmektedir.

Dünya da iştah kesen gıdalar arasında başı çeken ilk gıda elmadır. Özellikle diyet yapan kişilere elma yemeleri önerilir. Elma, kanda ki glikozu dengeler ve acıkma hissini düşürür. Diyet yapan kişilerin öğünlerin de mutlaka elma yer almaktadır. Lif ve pektin maddesinden yana zengin olan elma tok tutar. Salata çeşitlerinin de kişiyi tok tuttuğu bilinmektedir. Özellikle yeşil yapraklı besinler elma gibi lif bakımından zengindir. Kanda ki glikozu dengeleyeceğinden iştah kesmek için salata ile beslenme tercih edilebilmektedir. Salatalar kalori bakımından da diğer gıdalara oranla daha azdır ve bu sayede kilo alımını engeller. Diyet yapanlara önerilen yulaf ezmesi günlük tüketildiğinde yine açlık hissinin önüne geçer. Besin değeri olarak yüksek olan yulaf ezmesi glisemik endeksi düşüktür. Fakat besin değeri yüksek olan bir gıdadır.

Yeşil çay, protein ve acı biber tokluk hissi yaratır. Özellikle yine diyet yapanların beslenme listesinde yer alan bu gıdalar da acı biber açlık hissini bastırır. Protein kaynaklı gıdalar sporculara önerilir. Protein, tokluğu sağlayan en önemli gıdalardan biridir. Tavuk, yumurta, balık gibi besinlerin tüketilmesi kişi de tokluk hissini uzun süre sağlar.

Beslenme dışında iştahı kesmek için sık sık ve az olarak gıdaları tüketmelisiniz. Suyun etkisini kenara atamamak gerek. Beyin de açlık hissi ve susama hissi birbirine çok yakın olduğundan bazen susuzlukla açlık birbirine karıştırılabilmektedir. Bu sebeple su tüketiminize dikkat etmelisiniz.

İştah Kesen Yiyecekler



Genel olarak fiziksel görünüşümüzü geliştirmek amaçlı yaptığımız diyetler, sadece dış görünüş bakımından değil esas olarak fazla kiloların sağlığımız üzerinde yarattığı olumsuz etkilerden korunmak için önemlidir. Sağlıklı bir diyet ve verilen kiloların kalıcı olması için kendinizi açlığa mahkum etmeniz doğru değil. Her gün alınması gereken vitamin, mineral, protein, yağ ve karbonhidratların doğru kaynaklardan alınması, uzun süreli ve kalıcı kilo vermenize yardımcı olur. Yapacağınız diyeti belirledikten sonra iştah kesen yiyecekler, özellikle ilk haftalarda diyete bağlı kalabilmeniz açısından size destek olabilir.

İştah Azaltan Besinler



Elma: Pek çok beslenme uzmanı elma tüketmenin faydalarından bahsediyor. Elmanın iştahı bastırmasındaki etkisi ise lif ve “pektin" adındaki madde bakımından zengin olmasından kaynaklanıyor. Besin lifi ve pektin içeren elma öğünler arasında tüketildiğinde tokluk hissini uzatıyor ve diğer öğüne kadar midenin kazınmasını önlüyor. Elma ayrıca kandaki glikozu düzenlediği için fiziksel aktiviteler sırasında ihtiyaç duyduğunuz enerjiyi sağlayabilir.

Salatalar: Yerli ve yabancı diyet uzmanlarının hazırladığı diyet listelerinde, özellikle yeşil yapraklı sebzelere ne kadar çok yer verildiğini fark etmişsinizdir. Yeşil yapraklı sebzeler aynı elma gibi bol miktarda besin lifi içerir ve çok az kalori alarak uzun süre tok kalmanızı sağlar. Çeşitli sebzelerden hazırlayacağınız büyük bir salata ortalama 200-250 kaloridir (yağsız) ve iştahınızı bastırmak için vitamin, mineral bakımından oldukça iyi bir alternatiftir.

Yulaf Ezmesi: Yulaf ezmesi yavaş sindirilen bir karbonhidrat olduğundan uzun süren tokluk hissi sağlar ve iştahınızı keser. Glisemik endeksi oldukça düşüktür ancak besin değeri düşük değildir. Mideniz kazındığında bir kase yulaf ezmesi yemek diğer öğüne kadar sizi tok tutacaktır.

Yeşil Çay: Çok acıkırsanız ve bir sonraki öğüne kadar epey zaman varsa bir bardak yeşil çay içerek iştahınızı bastırabilirsiniz. Yeşil çay acıkmanıza neden olan hormonların salınımını baskılayarak tokluk hissi sağlar.

Acı Biber: Acı biberin iştahı bastırma üzerinde direk bir etkisi yoktur ancak acı biberli yiyecekler, yemek sırasında daha az yemenizi ve daha çok su içmenizi sağlayabilir. Böylece masadan daha az kalori alarak ve su nedeniyle tok hissederek kalkabilirsiniz.

Protein:
Protein, karbonhidratın vücut tarafından işlenmesini yavaşlatarak tokluk hissini uzatır. Balık, deniz ürünleri, tavuk ve yumurta gibi iyi protein kaynakları iştahın daha uzun süre kapalı kalmasını sağlar.

Yağ: Diyet sırasında yağ tüketimi her ne kadar popüler olmasa da belirli bir miktar yağ vucut için gereklidir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, yağın hangi kaynaklardan alınacağıdır. Öğünler arasında hem sizi tok tutacak hem de sağlıklı bir yağ kaynağı olarak bir avuç fındık, ceviz, 4-5 zeytin, ay çekirdeği yiyebilirsiniz.

İştah Kesen Diğer Öneriler



Sık Öğünler: Yemekleri ağır öğünler yerine küçük öğünler şeklinde sık sık yemeniz, yemek aralarında yaşanan iştah artmasını engelleyecektir. 3 ana öğünü 6 yarım öğüne bölerek yiyebilirsiniz. Bu öğünlerde yağlı atıştırmalıklar yerine elma ve salata gibi hem sağlıklı hem de düşük kalorili gıdaları tüketmek kalori alımını kontrol altında tutmanızı sağlayacaktır.

Uyku: Uykunuzu tam olarak almazsanız gün içinde enerjinizin azaldığı anlarda iştahınız artabilir. Uyku kalorilerden bağımsız olarak enerji alabileceğiniz diğer bir kaynak olduğundan her gün önerilen kadar uyuyun.

Su: Vücudun susuz kalması genellikle açlık hissi ile karıştırılır. Sadece su içerek iştahınızı bastırabilecekken kendinizi yemek yemek zorunda hissedebilirsiniz. Bir şeyler atıştırmaya başlamadan önce büyük bir bardak su içip 20 dakika geçmesini bekleyin. Eğer açlık hissi susuzluk yüzünden oluştuysa bu süre zarfında iştahınız azalacaktır.