Barış Manço’nun 80’li Yıllarda Yaptığı "Anahtar" Şarkısının Şifresi

Ugur

Administrator
80’li yıllarda Barış Manço kendi yazdığı bir bilmeceyi şarkı haline getirip dinleyicileriyle paylaşır. Şarkının ismi Anahtar’dır. Manço, bir konserinde bu şarkıyı seslendirir ve dinleyicilerinden bilmecede neyin anlatıldığını bulmalarını ister.



Barış Manço’nun Anahtar şarkısında sorduğu bilmece şöyledir:

Beş şair bir abide
İki abide bir sultan
Beş sultan bir düşünür
İki düşünür ise bir mimar

Beş Akif, bir saat kulesi
İki kule, bir Fatih
Beş Fatih, bir Mevlana
İki Mevlana, bir Sinan

Düşün taşın bütün gece
Benim kalbim bir bilmece
Kalbimin bir kilidi var
İşte sana anahtar

Barış Manço dinleyicileriyle bilmecesini paylaşır paylaşmasına ama aradan 10– 15 gün geçmesine rağmen ne yazık ki bilmecenin cevabını bulabilen çıkmaz. Daha sonra Manço TRT’de bir sohbet programına katılır ve elinde bir tomar para ile bilmecesinin cevabını açıklar:

“Ne demiştik şarkımızda; beş şair bir saat kulesi. 100 lirayı çeviriyoruz, kimi görüyoruz? Mehmet Akif. Beş tane şair bir saat kulesi ediyordu… 500 lirayı çevirdiğimizde İzmir Saat Kulesi’ni görüyoruz. İki kule bir Fatih ediyordu. Ve 1.000 lirada Fatih Sultan Mehmet’i görüyoruz. Beş Fatih bir Mevlana ediyordu. 5.000 lirada Mevlana’nın resmi var. Ve iki Mevlana bir Sinan… (10.000 TL’lik banknotta da Mimar Sinan’ın resmi bulunuyor.)”

Daha sonra Manço elindeki paraları kameraya doğru uzatıp “İşte bilmecenin anahtarı buydu,” der. Yani Barış Manço’nun anahtar şarkısının şifresi “para”dır ve şarkıda bahsettiği isimler de o dönemin banknotlarının arka yüzlerinde resimleri bulunan tarihi yer ve kişiliklerdir.

Bu açıklamanın ardından program sunucusu Barış Manço’ya bilmecenin cevabını kast ederek “Vallahi benim hiç aklıma gelmemişti,” yorumunda bulunur. Manço’nun ona verdiği cevap ise şu şekildedir.

“Vallahi galiba bu tür şeyler bir tek benim aklıma geliyor bu ülkede.”

Şarkının yazıldığı dönemdeki paralar ve üzerindeki resimler:

100 TL – Mehmet Akif Ersoy - (1873-1936)
500 TL – Saat kulesi (İzmir) (1901-~)
1.000 TL – Fatih Sultan Mehmet (1432-1481)
5.000 TL – Mevlana - (1207-1273)
10.000 TL – Mimar Sinan (1489-1588)


Barış Manço'nun bu şarkıyla ilgili bir de anısı vardır


Barış Manço Fransa'da bir televizyon kanalının canlı yayınına konuktur. Küstah bir spiker vardır ve Barış Manço ile dalga geçmektedir. Sürekli, " İşte Türk, yani barbar, vahşi vs. " demektedir.

Barış Manço "Anahtar" şarkısını programda seslendirir. Şarkıdan sonra daha fazla dayanamaz ve spikere "yanınızda kâğıt para var mı?" diye sorar! Bu soruya spiker şaşırır ve " Evet var ama ne olacak?" der. Barış Manço ısrar edince spiker cebindeki kâğıt paraları çıkartır.

Barış Manço spikere sorar: " Bu paranızda fotoğrafı olan kişi kim? "

Spiker: "General......."

Barış Manço diğer paralardaki fotoğrafları olan kişileri de sorar, spikerin verdiği cevaplar hep aynıdır:
"General ...", "Amiral ...", "Komutan ..."

Spikerin bu "falanca General, falanca Amiral, falanca Komutan" cevabından sonra, bu sefer de Barış Manço cebinden Türk paralarını çıkarır.

Spikere der ki:
Bu parada fotoğrafı olan kişi Mehmet Akif Ersoy'dur. Şairdir...
Bu fotoğraftaki kişi Mevlana'dır. Düşünürdür...
Bu paradaki fotoğrafı olan kişi Fatih Sultan Mehmet'dir. Adaletin sembolüdür...

Bu paradaki kişi ise Atatürk'tür. "Yurtta barış, dünyada barış" diyen kişidir... Bizim paralarımız bunlar. Biz Türkler ince ruhlu, kibar, medeni insanlar olduğumuz için paralarımızın arkasına "şairlerimizin", "düşünürlerimizin", "bilim adamalarımızın" fotoğraflarını bastık. Siz Fransızlar kendiniz barbar, vahşi olduğunuz için paralarınızın arkasına hep savaş adamlarının fotoğraflarını basmışsınız!" der.

Barış Manço'nun bu müthiş cevabından sonra televizyon yöneticileri canlı yayını keserler ve spikeri yayından alırlar. Başka bir spiker yerine gelir ve canlı yayın yeniden başlar.

Yeni spiker Barış Manço'dan ve Türklerden özür diler. Programa böylece devam edilir.

ANAHTAR

Sınıfın en güzel kızı o yalnız geziyor
Kimse ona yaklaşamıyor
Yine koltuğunda koca koca kitaplar
Yine kütüphaneden geliyor

Baktım bir cilt şair Mehmet Akif
İki büyük kitap Fatih Sultan Mehmet
Üç kalın cilt Mevlana bir de Mimar Sinan

Döndü bana dedi ki beni seviyorsan
Eğer kalbime girmek istiyorsan
Önce bunları anla beni iyi dinle

Beş şair bir abide
İki abide bir sultan
Beş sultan bir düşünür
İki düşünür ise bir mimar

Düşün taşın bütün gece
Benim kalbim bir bilmece
Kalbimin bir kilidi var
İşte sana anahtar

En sevdiği şair Mehmet Akif
Bir abide Fatih Sultan Mehmet
Hayranım dedi Sinan bir de Mevlana

Gece annem evde dedi oğlum neyin var
Yemeden içmeden kesildin yine
Dedim anne artık kalbimin sahibi var aşık oldum delicesine

Bir gün Akif okuyor bir gün Mevlana
Bir Fatih’e hayranmış bir de Sinan’a
Hem tarihe meraklıymış hem de sanata

Annem dedi oğlum anlamadım mı
Vazgeç bu sevdadan bu kız fazla akıllı
Ah benim saf oğlum ah oğlum anlamadın mı

Beş şair bir abide
İki abide bir sultan
Beş sultan bir düşünür
İki düşünür ise bir mimar

Düşün taşın bütün gece
Benim kalbim bir bilmece
Kalbimin bir kilidi var
İşte sana anahtar

En sevdiği şair Mehmet Akif
Bir abide Fatih Sultan Mehmet
Hayranım dedi Sinan bir de Mevlana

Aşkın gözü kör olurmuş
Annem galiba haklı
Kafama fena takıldı bu kız çok akıllı

Beş şair bir abide
İki abide bir sultan
Beş sultan bir düşünür
İki düşünür ise bir mimar

Düşün taşın bütün gece
Benim kalbim bir bilmece
Kalbimin bir kilidi var
İşte sana anahtar

Beş Akif bir saat kulesi
İki kule bir Fatih
Beş Fatih bir Mevlana
İki Mevlana bir Sinan

Kaynak:
 
Üst