Periyodik Tablo ve Elementler

Ugur

Administrator
#1
Periyodik tablo kimyasal elementlerin sınıflandırılması için geliştirilmiş tablodur.Dilimizde periyodik tablo, periyodik cetvel, periyodik çizelge, elementler tablosu gibi birçok şekilde isimlendirilmiştir. Bu tablo bilinen bütün elementlerin artan atom numaralarına (buna proton sayısı da denir) göre bir sıralanışıdır. Periyodik cetvelden önce de bu yönde çalışmalar yapılmış olmakla birlikte, icadı genellikle Rus kimyager Dimitri Mendeleyev'e maledilir. 1869'da Mendeleyev, tabloyu, atomların artan atom ağırlıklarına göre sıralandıklarında belli özelliklerin tekrarlanıyor olmasından oluşturmuştur.

Aynı cins atomlardan oluşan ve kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere element denir. Kimyasal elementler aynı atom numarasına sahipdirler. Atom numarası atomdaki proton sayısını (cekirdek yükünü) gösteren sayıdır. Bir elementin böylece tüm atomlarında aynı sayıda proton bulunur. Proton sayıları aynı, nötron sayısı (kütle numaraları (= proton sayısı + nötron sayısı)) farklı atomlara izotop denir.

Toplam 118 adet element bulunmuştur. Bunların 94 tanesi Dünya üzerinde doğal olarak bulunmaktadır. 80 adet element sabit izotopa sahiptir. Bu elementler, atom numarası 43 ve 61 (teknetyum ve prometyum) dışında atom numarası 1'den 82'ye kadar olan atomlardır. Atom numarası 83 ve daha fazlası olan atomlar (bizmut ve fazlası) kesinlikle sabit değildirler ve radyoaktif özellikler barındırırlar. Atom numarası 83'ten 94'e kadar olanlar sabit değillerdir.

Altın, gümüş, kalay, bakır, kurşun ve civa gibi elementler eski çağlardan beri biliniyordu. Bir elementin ilk bilimsel olarak bulunması 1649 yılında Henning Brand'ın fosforu bulmasıyla başlamıştır. Bundan sonraki 200 yıl boyunca elementler ve onları bileşikleri hakkında kimyacılar tarafından pekçok bilgi elde edilmiştir. Bununla beraber 1869 yılına kadar toplam 63 element bulunabilmiştir.

1817 yılında Johann Dobereiner benzer kimyasal özelliklere sahip olan stronsiyum, kalsiyum ve baryuma bakarak, stronsiyumun atom ağırlığının kalsiyum ve baryum atom ağırlıklarının ortasında olduğuna dikkat çekmiştir. 1829 yılında klor, brom ve iyot üçlüsünün de benzer özellikler gösterdiği bulunmuştu. Yine benzer davranış lityum,sodyum ve potasyum için de gözleniyordu. 1829 ve1858 yılları arasında bu konuda pek çok araştırma yapıldı. Bu sırada halojenler grubu katıldı. Oksijen, kükürt,selenyum ve tellür bir grubun üyesi olarak düşünülürkenazot, fosfor, arsenik, antimon ve bizmut başka bir grup içine yerleştirildiler.

İlk periyodik tabloyu oluşturma şerefi Fransız bilim adamı A. E. Beguyer de Chancourtois'e düştü. De Chancourtois, silindirin çevresine 16 kütle birimleri yerleştirerek elementleri buraya oturttu. Benzer özelliklerdeki elementler bu silindir üzerinde düşey satırlarda gruba ayırmıştı. Atom ağırlıkları sekizin katı kadar olan elementlerin özellikleri benzerdi. 1864 yılında yazılan bir yazıda Newlands bunu Oktav kanunu (Law of Octaves) olarak tanımladı. Bu kanuna göre herhangi bir element tablodaki sekizinci elementle benzerlikler gösteriyordu.

Genelde periyodik tablonun babası olarak Alman bilim adamı Julius Lothar Meyer ve Rus bilim adamı Dimitri Mendeleyev kabul edilir. Her ikisi de birbirinden habersiz olarak dikkate değer benzer sonuçlar ürettiler. Mendeleyev atomların artan atom ağırlıklarına göre sıralandıklarında belli özelliklerin tekrarlandığını görmüştür. Daha sonra elementleri tekrarlanan özelliklerine göre alt alta sıralayarak ilk iki periyodu yedişer, sonraki üç periyodu ise onyedişer element içeren bir periyodik sistem hazırlamıştır. Mendeleyev'in hazırladığı periyodik sistemde bazı yerleri henüz keşfedilmemiş elementlerin olduğunu düşünerek boş bırakmıştır. Daha sonra bulunan skandiyum, galyum, germanyum elementleri tablodaki boşluklara yerleşmişlerdir.

1895 yılında Lord Rayleigh, yeni bir soygaz (argon) keşfettiğini bildirdi. Bu element periyodik tabloda bilinen hiçbir yere oturtulamadı. 1898 yılında William Ramsay bu elementin klor ile potasyum arasında bir yere konulabileceğini önerdi. Helyum da aynı grubun bir üyesi olarak düşünüldü. Bu grup elementlerinin değerliklerinin sıfır olması nedeniyle sıfır grubu olarak adlandırıldı.

Mendeleyev'in periyodik tablosu her ne kadar elementlerin periyodik özelliklerini gösterse de neden özelliklerin tekrarlandığı konusunda herhangi bir bilgi vermemektedir.

1911'de Ernest Rutherford atom çekirdekleri alfa parçacıklarının saçılması deneyiyle çekirdek yükünün belirlenebileceğini gösterdi. Rutherford'un gösterdiği diğer bir şey bir çekirdeğin yükünün atom ağırlığı ile orantılı olduğuydu. Yine 1911'de A. Van den Broek bir seri çalışmasıyla elementlerin atom ağırlıklarının atom üzerindeki yüke yaklaşık eşit olduğunu gösterdi. Bu yük daha sonra atom numarası olarak tanımlandı ve periyodik tablodaki elementleri yerleştirmede kullanıldı. 1913 de Henry Moseley bir grup elementin X-ışınlar tayf çizgilerin dalga boylarını ölçerek, atom numarası ile elementlerin X-ışınları dalga boylarının ilişkili olduğunu gösterdi. Bu çalışma Mendeleyev, Mayer ve diğerlerinin yaptığı gibi atom ağırlıklarını temel seçmedeki yanlışlığı gösteriyordu.

Fakat neden periyodik özellikler gözleniyor sorusunun yanıtı ise Niels Bohr'un elementlerdeki elektronik yapıyı incelemesiyle başlar denilebilir.

Periyodik tablodaki en son büyük değişiklik, 20. yüzyılın ortalarında Glenn Seaborg'un çalışmasıyla ortaya çıktı.1940'da plutonyumu bulmasıyla başlayan araştırması, 94 den 102 ye kadar olan tüm uranyum ötesi elementlerin bulmasıyla sürdü. Periyodik tablodaki lantanit serisinin altınaaktinitler serisini yerleştirdi. 1951'de Seaborg bu çalışmaları ile kimyada Nobel ödülünü kazandı. 106 nolu element seaborgiyum (Sg) olarak adlandırıldı.




Elementler
[TABLE=align:-center]
[TABLE=class:-grid,-align:-center]



Sembol


İsim


1


H


Hidrojen


2


He


Helyum


3


Li


Lityum


4


Be


Berilyum


5


B


Bor


6


C


Karbon


7


N


Azot


8


O


Oksijen


9


F


Flor


10


Ne


Neon


11


Na


Sodyum


12


Mg


Magnezyum


13


Al


Alüminyum


14


Si


Silisyum


15


P


Fosfor


16


S


Kükürt


17


Cl


Klor


18


Ar


Argon


19


K


Potasyum


20


Ca


Kalsiyum


21


Sc


Skandiyum


22


Ti


Titanyum


23


V


Vanadyum


24


Cr


Krom


25


Mn


Mangan


26


Fe


Demir


27


Co


Kobalt


28


Ni


Nikel


29


Cu


Bakır


30


Zn


Çinko


31


Ga


Galyum


32


Ge


Germanyum


33


As


Arsenik


34


Se


Selenyum


35


Br


Brom


36


Kr


Kripton


37


Rb


Rubidyum


38


Sr


Stronsiyum


39


Y


İtriyum


40


Zr


Zirkonyum


41


Nb


Niobyum


42


Mo


Molibden


43


Tc


Teknesyum


44


Ru


Rutenyum


45


Rh


Rodyum


46


Pd


Paladyum


47


Ag


Gümüş


48


Cd


Kadmiyum


49


In


İndiyum


50


Sn


Kalay


51


Sb


Antimon


52


Te


Tellür


53


I


İyot


54


Xe


Ksenon


55


Cs


Sezyum


56


Ba


Baryum


57


La


Lantan


58


Ce


Seryum


59


Pr


Praseodim


60


Nd


Neodimyum
[/TABLE]



[TABLE=class:-grid,-align:-center]



Sembol


İsim


61


Pm


Prometyum


62


Sm


Samaryum


63


Eu


Evropiyum


64


Gd


Gadolinyum


65


Tb


Terbiyum


66


Dy


Disprozyum


67


Ho


Holmiyum


68


Er


Erbiyum


69


Tm


Tulyum


70


Yb


İterbiyum


71


Lu


Lutetyum


72


Hf


Hafniyum


73


Ta


Tantal


74


W


Volfram


75


Re


Renyum


76


Os


Osmiyum


77


Ir


İridyum


78


Pt


Platin


79


Au


Altın


80


Hg


Cıva


81


Tl


Talyum


82


Pb


Kurşun


83


Bi


Bizmut


84


Po


Polonyum


85


At


Astatin


86


Rn


Radon


87


Fr


Fransiyum


88


Ra


Radyum


89


Ac


Aktinyum


90


Th


Toryum


91


Pa


Protaktinyum


92


U


Uranyum


93


Np


Neptünyum


94


Pu


Plütonyum


95


Am


Amerikyum


96


Cm


Küriyum


97


Bk


Berkelyum


98


Cf


Kaliforniyum


99


Es


Aynştaynyum


100


Fm


Fermiyum


101


Md


Mendelevyum


102


No


Nobelyum


103


Lr


Lavrensiyum


104


Rf


Rutherfordiyum


105


Db


Dubniyum


106


Sg


Seaborgiyum


107


Bh


Bohriyum


108


Hs


Hassiyum


109


Mt


Meitneriyum


110


Ds


Darmstadtiyum


111


Rg


Röntgenyum


112


Cn


Kopernikyum


113


Uut


Ununtriyum


114


Fl


Flerovyum


115


Uup


Ununpentiyum


116


Lv


Livermoryum


117*


Uus


Ununseptiyum


118


Uuo


Ununoktiyum


-


-


-


-


-


-
[/TABLE]

[/TABLE]
 

Benzer Konular

Üst