Periyodik Tablo ve Elementler

Ugur

Administrator
Dimitri İvanoviç Mendeleyev
Periyodik tablo kimyasal elementlerin sınıflandırılması için geliştirilmiş tablodur.Dilimizde periyodik tablo, periyodik cetvel, periyodik çizelge, elementler tablosu gibi birçok şekilde isimlendirilmiştir. Bu tablo bilinen bütün elementlerin artan atom numaralarına (buna proton sayısı da denir) göre bir sıralanışıdır. Periyodik cetvelden önce de bu yönde çalışmalar yapılmış olmakla birlikte, icadı genellikle Rus kimyager Dimitri Mendeleyev'e maledilir. 1869'da Mendeleyev, tabloyu, atomların artan atom ağırlıklarına göre sıralandıklarında belli özelliklerin tekrarlanıyor olmasından oluşturmuştur.

Aynı cins atomlardan oluşan ve kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere element denir. Kimyasal elementler aynı atom numarasına sahipdirler. Atom numarası atomdaki proton sayısını (cekirdek yükünü) gösteren sayıdır. Bir elementin böylece tüm atomlarında aynı sayıda proton bulunur. Proton sayıları aynı, nötron sayısı (kütle numaraları (= proton sayısı + nötron sayısı)) farklı atomlara izotop denir.

Toplam 118 adet element bulunmuştur. Bunların 94 tanesi Dünya üzerinde doğal olarak bulunmaktadır. 80 adet element sabit izotopa sahiptir. Bu elementler, atom numarası 43 ve 61 (teknetyum ve prometyum) dışında atom numarası 1'den 82'ye kadar olan atomlardır. Atom numarası 83 ve daha fazlası olan atomlar (bizmut ve fazlası) kesinlikle sabit değildirler ve radyoaktif özellikler barındırırlar. Atom numarası 83'ten 94'e kadar olanlar sabit değillerdir.

Altın, gümüş, kalay, bakır, kurşun ve civa gibi elementler eski çağlardan beri biliniyordu. Bir elementin ilk bilimsel olarak bulunması 1649 yılında Henning Brand'ın fosforu bulmasıyla başlamıştır. Bundan sonraki 200 yıl boyunca elementler ve onları bileşikleri hakkında kimyacılar tarafından pekçok bilgi elde edilmiştir. Bununla beraber 1869 yılına kadar toplam 63 element bulunabilmiştir.

1817 yılında Johann Dobereiner benzer kimyasal özelliklere sahip olan stronsiyum, kalsiyum ve baryuma bakarak, stronsiyumun atom ağırlığının kalsiyum ve baryum atom ağırlıklarının ortasında olduğuna dikkat çekmiştir. 1829 yılında klor, brom ve iyot üçlüsünün de benzer özellikler gösterdiği bulunmuştu. Yine benzer davranış lityum,sodyum ve potasyum için de gözleniyordu. 1829 ve1858 yılları arasında bu konuda pek çok araştırma yapıldı. Bu sırada halojenler grubu katıldı. Oksijen, kükürt,selenyum ve tellür bir grubun üyesi olarak düşünülürkenazot, fosfor, arsenik, antimon ve bizmut başka bir grup içine yerleştirildiler.

İlk periyodik tabloyu oluşturma şerefi Fransız bilim adamı A. E. Beguyer de Chancourtois'e düştü. De Chancourtois, silindirin çevresine 16 kütle birimleri yerleştirerek elementleri buraya oturttu. Benzer özelliklerdeki elementler bu silindir üzerinde düşey satırlarda gruba ayırmıştı. Atom ağırlıkları sekizin katı kadar olan elementlerin özellikleri benzerdi. 1864 yılında yazılan bir yazıda Newlands bunu Oktav kanunu (Law of Octaves) olarak tanımladı. Bu kanuna göre herhangi bir element tablodaki sekizinci elementle benzerlikler gösteriyordu.

Genelde periyodik tablonun babası olarak Alman bilim adamı Julius Lothar Meyer ve Rus bilim adamı Dimitri Mendeleyev kabul edilir. Her ikisi de birbirinden habersiz olarak dikkate değer benzer sonuçlar ürettiler. Mendeleyev atomların artan atom ağırlıklarına göre sıralandıklarında belli özelliklerin tekrarlandığını görmüştür. Daha sonra elementleri tekrarlanan özelliklerine göre alt alta sıralayarak ilk iki periyodu yedişer, sonraki üç periyodu ise onyedişer element içeren bir periyodik sistem hazırlamıştır. Mendeleyev'in hazırladığı periyodik sistemde bazı yerleri henüz keşfedilmemiş elementlerin olduğunu düşünerek boş bırakmıştır. Daha sonra bulunan skandiyum, galyum, germanyum elementleri tablodaki boşluklara yerleşmişlerdir.

1895 yılında Lord Rayleigh, yeni bir soygaz (argon) keşfettiğini bildirdi. Bu element periyodik tabloda bilinen hiçbir yere oturtulamadı. 1898 yılında William Ramsay bu elementin klor ile potasyum arasında bir yere konulabileceğini önerdi. Helyum da aynı grubun bir üyesi olarak düşünüldü. Bu grup elementlerinin değerliklerinin sıfır olması nedeniyle sıfır grubu olarak adlandırıldı.

Mendeleyev'in periyodik tablosu her ne kadar elementlerin periyodik özelliklerini gösterse de neden özelliklerin tekrarlandığı konusunda herhangi bir bilgi vermemektedir.

1911'de Ernest Rutherford atom çekirdekleri alfa parçacıklarının saçılması deneyiyle çekirdek yükünün belirlenebileceğini gösterdi. Rutherford'un gösterdiği diğer bir şey bir çekirdeğin yükünün atom ağırlığı ile orantılı olduğuydu. Yine 1911'de A. Van den Broek bir seri çalışmasıyla elementlerin atom ağırlıklarının atom üzerindeki yüke yaklaşık eşit olduğunu gösterdi. Bu yük daha sonra atom numarası olarak tanımlandı ve periyodik tablodaki elementleri yerleştirmede kullanıldı. 1913 de Henry Moseley bir grup elementin X-ışınlar tayf çizgilerin dalga boylarını ölçerek, atom numarası ile elementlerin X-ışınları dalga boylarının ilişkili olduğunu gösterdi. Bu çalışma Mendeleyev, Mayer ve diğerlerinin yaptığı gibi atom ağırlıklarını temel seçmedeki yanlışlığı gösteriyordu.

Fakat neden periyodik özellikler gözleniyor sorusunun yanıtı ise Niels Bohr'un elementlerdeki elektronik yapıyı incelemesiyle başlar denilebilir.

Periyodik tablodaki en son büyük değişiklik, 20. yüzyılın ortalarında Glenn Seaborg'un çalışmasıyla ortaya çıktı.1940'da plutonyumu bulmasıyla başlayan araştırması, 94 den 102 ye kadar olan tüm uranyum ötesi elementlerin bulmasıyla sürdü. Periyodik tablodaki lantanit serisinin altınaaktinitler serisini yerleştirdi. 1951'de Seaborg bu çalışmaları ile kimyada Nobel ödülünü kazandı. 106 nolu element seaborgiyum (Sg) olarak adlandırıldı.

peritodik-tablo.png



Elementler
Sembolİsim
1HHidrojen
2HeHelyum
3LiLityum
4BeBerilyum
5BBor
6CKarbon
7NAzot
8OOksijen
9FFlor
10NeNeon
11NaSodyum
12MgMagnezyum
13AlAlüminyum
14SiSilisyum
15PFosfor
16SKükürt
17ClKlor
18ArArgon
19KPotasyum
20CaKalsiyum
21ScSkandiyum
22TiTitanyum
23VVanadyum
24CrKrom
25MnMangan
26FeDemir
27CoKobalt
28NiNikel
29CuBakır
30ZnÇinko
31GaGalyum
32GeGermanyum
33AsArsenik
34SeSelenyum
35BrBrom
36KrKripton
37RbRubidyum
38SrStronsiyum
39Yİtriyum
40ZrZirkonyum
41NbNiobyum
42MoMolibden
43TcTeknesyum
44RuRutenyum
45RhRodyum
46PdPaladyum
47AgGümüş
48CdKadmiyum
49Inİndiyum
50SnKalay
51SbAntimon
52TeTellür
53Iİyot
54XeKsenon
55CsSezyum
56BaBaryum
57LaLantan
58CeSeryum
59PrPraseodim
60NdNeodimyum
Sembolİsim
61PmPrometyum
62SmSamaryum
63EuEvropiyum
64GdGadolinyum
65TbTerbiyum
66DyDisprozyum
67HoHolmiyum
68ErErbiyum
69TmTulyum
70Ybİterbiyum
71LuLutetyum
72HfHafniyum
73TaTantal
74WVolfram
75ReRenyum
76OsOsmiyum
77Irİridyum
78PtPlatin
79AuAltın
80HgCıva
81TlTalyum
82PbKurşun
83BiBizmut
84PoPolonyum
85AtAstatin
86RnRadon
87FrFransiyum
88RaRadyum
89AcAktinyum
90ThToryum
91PaProtaktinyum
92UUranyum
93NpNeptünyum
94PuPlütonyum
95AmAmerikyum
96CmKüriyum
97BkBerkelyum
98CfKaliforniyum
99EsAynştaynyum
100FmFermiyum
101MdMendelevyum
102NoNobelyum
103LrLavrensiyum
104RfRutherfordiyum
105DbDubniyum
106SgSeaborgiyum
107BhBohriyum
108HsHassiyum
109MtMeitneriyum
110DsDarmstadtiyum
111RgRöntgenyum
112CnKopernikyum
113UutUnuntriyum
114FlFlerovyum
115UupUnunpentiyum
116LvLivermoryum
117*UusUnunseptiyum
118UuoUnunoktiyum
---
---
 
M

Misafir

Misafir
:kukuuuuu::tabi::tabi::tabi::tabi::tabi::tabi::tabi::tabi::tabi::tabi::tabi:
 
M

Misafir

Misafir
yaa bana neden lantanitler ve aktinitler ayrı bir sırada yazılmış bu lazım bana :(
 

Benzer konular

Üst