Kafe Duvarı İllüzyonu

Ugur

Administrator
Kafe duvarı illüzyonu veya Kafe duvarı yanılsaması, üst üste bindirilmiş siyah-beyaz kareler arasındaki koşut çizgilerin belirli bir açıyla konumlanmış gibi göründüğü bir geometrik-optik yanılsamadır.



İlk kez 1898'de Kindergarten yanılsaması olarak anılan durum 1973'te Richard Gregory tarafından yeniden bulgulanmıştır. Gregory bu etkinin, çalışma arkadaşı Steve Simpson tarafından St Michael's Hill, Bristol'daki bir kafeteryanın duvarında gözlemlendiğini belirtmiştir. Olgunun, Hugo Münsterberg'e ait kaydırılmış satranç tahtası yanılsamasının bir türevi olduğu düşünülmektedir.

Richard Gregory, Şubat 2010'da Bristol'daki St Michael's Hill'deki orijinal kafe duvarını ziyaret etti
Büyükçe bir satranç tahtası hayal edin. Siyah ve beyaz renkli karelerden oluşuyor. Karelerin sayısı çok önemli değil. Yatay ve dikey çizgiler birbirine paralel ve son derece hizalı. Her şey yolunda. Bu karelerin hizasını biraz bozduğumuzda farklı bir desen görmeye başlıyoruz. Ama kareleri, arasında ince bir çizgi oluşturacak şekilde düzenlersek, işte o zaman bir illüzyon başlıyor. Yamuk çizgiler, birbirinden farklı büyüklükte kareler. Her şey iç içe geçmiş gibi görünüyor.

İşte bu illüzyona “Kafe Duvarı İllüzyonu” deniyor. Aslında ilk kez 1898’de keşfedilmiş ama daha sonra unutulmuş. Ta ki 1973’de Bristol’de yolda dalgın bir şekilde yürüyen bilim insanının bir kafenin duvarında bu şekilleri görmesine kadar. Literatüre “Kafe duvarı illüzyonu” olarak geçmesine sebep olan yer işte bu kafenin duvarı. İllüzyonun başka bir yerde değil de bu duvarda keşfedilmesini sağlayan şeyse tuğlaların arasındaki ince sıva katmanı. Hemen bu konuda çalışmalar yapmaya başlayan nöropsikolog Profesör Richard Gregory tabi önce bu tuğlaların boyutlarını ve çizgilerin gerçekten paralel olup olmadığını ölçmüş. Paralel olduğunu tespit edince bu konuyla ilgili bilimsel psikologlarla da işbirliği yaparak bir bilimsel makale yayımlamış.

Kafe duvarı illüzyonundan ilham alan mimari, Melbourne Docklands
Makalede bu illüzyonun muhtemel sebebini açıklamaya çalışırken başka bir bilim insanının çalışmalarına gönderme yapıyorlar: Profesör Semir Zeki. Semir Bey’in özellikle nöroestetik konusunda yaptığı çalışmalar çok etkileyicidir. Kendisi 1976 yılında görsel karakteristiklerin, mesela parlaklık, renk ve hareket gibi özelliklerin beynin farklı bölgelerinde haritalandığını keşfetmiş. Kafe duvarı illüzyonunu bilimsel olarak açıklamaya çalışanlar, işte buradan yola çıkmışlar. Sadece siyah ve beyaz şekiller gördüğünde beynimiz bunları aynı bölgede haritalandırdığı için köşelerini hizalı olarak algılayabiliyoruz. Beynimiz bu şekillerin yerini kilitliyor. Ama araya ince bir gri sınır çizgisi çektiğimizde bu çizgi beynin başka bir bölgesinde haritalandığı için hiza algımız darmadağın oluyor. İki farklı bölgedeki bilgiyi kilitleyemiyor.

Bugüne kadar bu konuyu açıklamaya çalışan başka bilimsel çalışmalar da yapılmış ama hala tam olarak açıklanabilmiş değil.

Kaynak: Kafe duvarı illüzyonu - Vikipedi , Kafe Duvarı İllüzyonu - Barış Özcan
 
Üst