• Bu site çerezler kullanır. Bu siteyi kullanmaya devam ederek çerez kullanımımızı kabul etmiş olursunuz. Daha fazla bilgi edin.

Osmanlı Dönemi Lale Devri ve Lale'nin Tarihçesi

Celik

topragizbiz.com
#1
Osmanlı Dönemi Lale Devri ve Lale'nin Tarihçesi

Romalılar ve Bizanslar döneminde lale tanınmıyordu. Bu döneme ait para,abideler ve eşyalar üzerinde hiçbir lale motifi bulunamamıştır.Lale, Orta Asya’dan Batıya göç eden kavimlerin beraberinde getirdiği bir değer olmuştur. Osmanlılar kadar olmazsa da,Selçuklular'da laleyi kullanmıştır. Örneğin Alaeddin Keykubat’ın sarayda lale motiflerini kullandığı bilinmektedir.

Avrupalılar ilk dönemlerde laleyi tanımadıklarından dolayı, bu çiçeği bir çeşit zambak (Lilium) olarak kabul etmişlerdir.Bu düşünceye görede,"Lils rouges" (Kırmızı zambak),"Lilionarcissus" (Nergis zambağı),"Lis de Byzance" (Bizans zambağı),"Lys sar.guins" (Kan renkli zambak) gibi çeşitli isimlendirme yapmışlardır.16.yy'da birçok yabancının,çiçek soğanları almak için gemilerle İstanbul’a geldiği söylenmektedir.Lalenin Avrupa'da tanınması ve yayılmasında Fransız nebatatçısı Charles de l'Escluse (Latince: Carolus Clusius) (1526-1609)'un büyük katkısı olmuştur.

Ters Lale

Son olarak 20 Haziran 2011 günü,türünün son kalan 57 adet ters lale soğanlarını yurtdışına götürmeye çalışan 2 Hollandalı, Kapıkulede yakalandı.
Ters lale en yoğun olarak Hakkari ve Şemdinli bölgesinde yetiştiği için halk arasında Şemdinli lalesi ve Hakkari lalesi olarakta tanınır. Soğan, yumru ve rizom gibi toprak altı organlara sahip olan geofit bitkileri diğer birçok kullanımları yanında erken ilkbaharda ve sonbaharda açan narin, gösterişli ve güzel çiçekleri nedeniyle süs bitkisi yönünden büyük bir öneme sahip olmuşlardır. Özellikle kış aylarının sonlarında kar topraktan kalkar kalmaz veya karla birlikte çiçek açan türleri insanların ilkbahara olan özlemini gidermesiyle birlikte bahar müjdecisi olarak ta sembolik önem taşımıştır.

Osmanlı Dönemi Lale Devri

Osmanlı Devleti'nde Lale Devri; 1718 yılında Avusturya ile imzalanan Pasarofça Antlaşması ile başlayıp, 1730 yılındaki Patrona Halil İsyanı ile sona eren dönemdir. Bu dönemin padişahı III. Ahmet, sadrazamı Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'dır. "Zevk ve sefâ" devri olarak bilinir. Adını, o dönemde İstanbul'da yetiştirilen ve zamanla ünü dünyaya yayılan lale çiçeklerinden alır. Bu dönem Osmanlı İmparatorluğu'nun gerileme dönemine dahil olmaktadır.

Nedim, Lâle Devri'nin günlük hayatını ve İstanbul'un tasvirini aşağıdaki unutulmaz mısralarla yapmıştır:

"Bu şehri İstanbul kî bî misl ü behâdir;

Bir sengine yekpare Acem mülki fedadir.

Bazari hüner madeni ilm-ü ulemadir".


İnce ve hassas bir ruha sahip olan Sultan III. Ahmet, sadrazam Damat İbrahim Paşa ile uyum içerisinde çalışmış, bu sırada yaşanan Lâle Devri'nde sanat ve toplumsal hayata özgün bir anlayış getirilmişti. Sultan III. Ahmet, Topkapı Sarayı ile Yeni Câmii'de birer kütüphane, Ayasofya'da Bâb-ı Humâyun'un karşısında Türk sanat şaheserlerinden sayılan Sultan Üçüncü Ahmet Çeşmesi ve İstanbul'un su ihtiyacını karşılamak amacıyla da "Deryayi Sim" adlı bir su bendi inşa ettirmiştir. Bunlardan başka Üsküdar Yeni Vâlide Câmii, Çorlulu Ali Paşa Medresesi, Damat İbrahim Paşa Camii ve Külliyesi, İstanbul'da Yeni Postane arkasında Daarül Hadis ve Sebil, Ortaköy Camii önündeki çeşme, Üsküdar Şemsi Paşa'da Hüsrev Ağa Camii önündeki çeşme ve Çubuklu Camii yanındaki Mesire Çeşmesi gibi eserler de yine bu dönemde yapılmıştır.

Dönemin belki de en gözde eseri olan Sâdâbâd, maalesef günümüze kadar gelememiş, bize yıkıntıdan fazla bir şey kalmamıştır.
 
M

Misafir

Misafir
#8
Bence lale devri en güzel devir.Adından da belli zaten Bu arada çok güzel bir yazı hazırlamışsınız...
 

Reklam

  • Türkiye'de Camiye Çevrilen Kiliseler
    Ugur Ugur
    Geçmişten günümüze birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olan Anadolu toprakları, birçok inancın da ibadet ettiği bir yer olmuştur. Ülkemiz topraklarında yaşayan topluluklar ibadet edebilecekleri...
  • 2018 Yılı Dini Günler ve Bayramlar Listesi
    Ugur Ugur
    2018 Yılı Dini Günler ve Bayramlar Listesi Üç Aylar başlangıcı 19 Mart 2018 Pazartesi Regaib Kandili 22 Mart 2018 Perşembe Miraç Kandili 13 Nisan 2018 Cuma Berat Kandili 30 Nisan...
  • National Geographic Fotoğrafçılarından Muhteşem  Fotoğraflar
    Ugur Ugur
    Konya, Beyşehir'de bir balıkçı donmuş göle ağ atıyor. Beyşehir Gölü, Türkiye'nin en büyük tatlı su gölü. Tıknaz İzlanda atları kendine has bir görünüme sahip. “Gördüğüm en nazik, en...
  • Tarih Boyunca Türklerin Kullandığı Kılıçlar
    Ugur Ugur
    Bir zamanlar savaşların kaderini belirleyen tek silah kılıçlardı. Türk tarihinde de önemli zaferler bu kılıçlarla gelmişti. İşte o kılıçlar... Dımışki Kılıcın ismi, dünyanın en sağlam...
  • Fazla Bilinmeyen İlginç Müzik Aletleri
    Ugur Ugur
    Yaybahar, Çağlama, Glass Armonica, Theremin, Elasticsynth, AlphaSphere, Eigenharp, BeatBearing, Hydraulophone, Tenori-On, Hang, Kalimba, Array mbira.... Eminim bu aletlerinin çoğunun ismini daha...
  • Kapıkule ve Diğer Gümrük Kapılarını Canlı İzleyin - 2018
    Kaptan43 Kaptan43
    Buyurun Arkadaşlar, Kapıkule, İpsala, Hamzabeyli, Pazarkule ve Dereköy Gümrük Kapılarımızı sizler de canlı izleyebilirsiniz. Görüntüler yaklaşık 30 saniyede bir yenilenmektedir. Kapıkule...
  • Sureler Listesi - Latin Harfli Okunuşu ve Türkçe Mealleri
    Ugur Ugur
    Sureler Listesi - Latin Harfli Okunuşu ve Türkçe Mealleri Kuran'daki Sırasına Göre Alfabetik Sırayla 1. FATİHA 2. BAKARA 3. ÂLİ İMRÂN 4. NİSÂ 5. MÂİDE 6. EN'ÂM 7. A'RAF 8. ENFÂL 9. TEVBE 10...
  • Tarihte Kurulan Türk Devletleri
    Celik Celik
    Tarihte Kurulan Türk Devletleri Cumhurbaşkanlığı Forsu Cumhurbaşkanlığı Forsu pek çok anlam, motif ve değeri bünyesinde barındırmakta; yüzlerce yılın birikimini, tarihteki Türk topluluklarını...
  • Nesli Tükenmekte Olan Hayvanlar ve Alınan Önlemler
    Celik Celik
    Dünyada Nesli Tükenmekte Olan Hayvanlar Panda “Bambu Ayısı” Panda “Bambu Ayısı”Dev panda Çin’in Yangtze Havzası’ndaki bambu ormanlarında yaşar. Bu havza, biyoçeşitlilik açısından dünyanın en...
  • Osmanlı Mutfağı Yemek Çeşitleri ve Tarifleri
    Celik Celik
    Osmanlı Mutfağından Yemek Çeşitleri ve Tarifleri Osmanlı’dan günümüze yemeklerin ve yemek isimlerinin hikâyelerinden konuyla ilgili farklı rivayetlere, yemeklerde kullanılan malzemelerin...

Facebook