Sparta

sparta.jpgSparta, M.Ö. yaklaşık 900 yılında Yunanistan’ın Peloponez Yarımadası'nda kurulmuş ve özellikle M.Ö. 6. ve 4. yüzyıllar arasında zirvesine ulaşmış bir antik Yunan şehir-devletidir. Sparta, tarihsel olarak özellikle askeri disiplin ve savaşçı kültürü ile tanınır. Sparta'nın toplumsal yapısı, eğitim sistemi ve askeri organizasyonu, onu diğer Yunan şehir-devletlerinden önemli ölçüde farklı kılar.

Tarihçe ve Toplumsal Yapı​

Sparta'nın kökenleri, Yunanistan'daki Dorian istilaları sonrasına dayanmaktadır. M.Ö. 8. yüzyılda bir araya gelen dört köyün birleşmesiyle kurulmuştur ve zamanla Peloponez'de önemli bir güç haline gelmiştir. Sparta, Messenialılar üzerine yaptığı saldırılarla topraklarını genişletmiş ve bu toprakları ilhak etmiş, yerel halkı ise helot olarak adlandırılan köle sınıfına dönüştürmüştür.

Eğitim ve Askeri Sistemi​

Sparta’nın askeri eğitim sistemi "agoge" adı verilen ve erkek çocuklarını savaşçı olarak yetiştiren bir programdan oluşmaktadır. Agoge, 7 yaşında başlar ve gençler, askeri disiplin, fiziksel dayanıklılık ve savaş teknikleri konusunda eğitilirler. Sparta toplumunun merkezinde askerlik vardır ve tüm erkek vatandaşlar askeri eğitimden geçmek zorundadır.

Siyasi Yapı​

Sparta'nın siyasi yapısı, diğer Yunan şehir-devletlerinden farklı olarak iki kral tarafından yönetilir. Bu krallar, savaş ve dini ritüellerle ilgili görevler üstlenirken, gerçek yönetim gücü 'gerusia' adı verilen yaşlılar konseyine ve 'eforlar' olarak bilinen beş yıllık görev süresine sahip yetkililere aittir.

Peloponez Savaşı ve Sonrası​

Sparta, M.Ö. 431 ile 404 yılları arasında Atina ile giriştiği Peloponez Savaşları sonucunda zafer kazanarak Yunanistan'ın en güçlü şehir-devleti haline gelmiştir. Ancak bu zafer, Sparta'nın uzun vadeli çöküşünü engelleyememiştir. M.Ö. 371 yılında yapılan Leuktra Muharebesi'nde Thebai'ye yenilmesi, Sparta'nın askeri üstünlüğünün sonunu işaret etmiştir.

Kültürel Etkileri​

Sparta, sade yaşam tarzı, disiplin, ve askeri mükemmellik üzerine kurulu kültürü ile ünlüdür. Bu özellikleri, modern zamanlara kadar çeşitli kültürel eserlere, literatüre ve eğitim felsefelerine ilham kaynağı olmuştur.

Tarih boyunca, Sparta hakkında pek çok kaynak Yunan tarihçiler tarafından yazılmıştır, ancak en bilinenler Herodot, Thukidides, Xenophon ve Plutarch'tır. Bu kaynaklar, Sparta hakkındaki bilgilerimizin büyük bir kısmını sağlamaktadır.
 
Bunlar da ilginizi çekebilir...
Isparta
  • Evliya Çelebi
  • Evliya Çelebi,
  • Şehirler
  • 0    2K
Isparta'nın Sokakları - Özgür Şanlı
  • Ugur
  • Ugur,
  • Müzik
  • 3    2K
Geri