Ansiklopedi Yeni Camii - Hacı Yusuf Camii (Malatya)

yeni-camii.jpgYeni Camii, Malatya'nın şehir merkezinde bulunan, inşaatı 1913'te tamamlanmış bir Osmanlı camisiydi. Malatya'nın simgesi sayılan cami, Hacı Yusuf Camisi, Hoca Cami, Hace Cami, Taze (Teze) Cami, Taş Cami gibi isimlerle de anılır. 1843'te inşa edilmiş "Hacı Yusuf Camii" adlı caminin 1889 ve 1890'daki yangınlarda yanmasından sonra aynı yerde inşa edilen cami 1913'te ibadete açıldı; minareleri Cumhuriyetin ilk yıllarında yapıldı. Eski caminin şerefeden sonrası yıkılmış minaresi caminin yanı başındaydı.

Cami, 2020 Elazığ depreminde hasar gördü ve restore edildi. 2023 yılında yaşanan Kahramanmaraş Pazarcık depreminde tamamen yıkıldı.

Tarihçe​

6 Şubat 2023 Depremlerinden Sonra Yeni CamiiMustafa oğlu Yusuf tarafından 1843'te yaptırılmış "Hacı Yusuf Efendi Camii" adlı cami, 1889'da Malatya Çarşısı'ndaki yangında yanmış, henüz tamire başlamadan 1890'da bir başka yangına maruz kalmıştı. Yangınlardan sonra caminin yanında medrese ile beraber yeniden inşası için halktan para toplanması planlandı ancak bu yolla yeterince kaynak bulunamayınca padişah II. Abdülhamid'in ihsanına başvuruldu. Gerekli paranın vergi borçlarının tahsilinden karşılanması konusu ile Malatya ulemasının caminin isminin "Hamidiye" olarak değiştirilmesine yönelik talepleri Şubat 1893'te kabul edildi.

İnşaat, 3 Mart 1893'te meydana gelen deprem sonucu zarar gördü. Yangınlardan sonra inşaat 21 yıl boyunca devam etti; 1900 yılında duvarları yükseldi, 1907'de çatı seviyesine ulaşıldı. "Hamidiye" adını almış olan camiye, II. Meşrutiyet'in ilanından sonra "Yeni Camii" denilmeye başlandı; ancak halk arasında camiye "Teze Cami" de denilmekteydi. Caminin yapımı 1913'te tamamlandı.

Minarelerinin inşaatı I. Dünya Savaşı nedeniyle durduruldu ve Cumhuriyetin ilk yıllarında tamamlandı. Minarelerin yapımı sırasında bir ustanın düşerek öldüğü bilinir.

Cami, 14 Haziran 1964'te yaşanan depremde hasar gördü. Kubbesi ve duvarları restore edilen cami, 2005'te tekrar kapsamlı bir restorasyondan geçti. 24 Ocak 2020 Elazığ Sivrice Depreminde kubbesi büyük hasar alan cami restore edilip açılmasından kısa bir süre sonra 6 Şubat 2023 yılında yaşanan Kahramanmaraş Pazarcık depreminde tamamen yıkıldı.

Mimarisi​

Kare planlı, kesme taştan bir yapıdır. Dört fil ayağı üzerine oturtulmuş merkez kubbe ve beş gözlü son cemaat mekanından oluşur. Mihrabı dışa çıkıntılı bir camidir. Caminin doğu ve batı köşelerinde ikişer şerefeli birer taş minare vardır.

Caminin giriş kapısının üzerindeki kitabede Necefi mahlasıyla şiirler yazmış olan Malatyalı Aksoğanoğlu Hacı Ali Osman Efendi'ye ait bir şiir yer alır.

Caminin kuzeye bakan ön cephesinde 24 adet abdest musluğu bulunmaktadır. Doğu cephesinde geniş bir avlu bulunur. Musalla taşı, doğu cephesindeki avludadır.

Yeni Cami'nin yerine inşa edildiği Hacı Yusuf Efendi Cami'nin, şerefeden sonrası yıkılmış olan minaresi korunmuştur; caminin yanında bulunur.
 
Camiinin içi çok güzeldi. Tam karşısında eski itfaiye binası vardı. İlkokulda haftasonları gizlice oraya gider , Caminin giriş kapısının yanındaki duvarın arkasına saklanır babamı izlerdim. Resimde havuz görünen yer yıllar öncesinde ağaçlı parktı. Ramazan aylarında iftar çadırı kurulur, yemekten sonra tiyatro oynanırdı. Bu bölgenin hatırası gerçekten çok. Malatyanın simgesiydi ama hatıralarla dolu bir bölge. Malatyanın tam merkezi.
Aslında malatya kurulurken bu camiyi tam merkeze alıp etrafına şehir kurulmak istenmiş. Ama istenen olmamış tabii. 2021 Elazığ depreminde hasar görüp tadilatı yapıldı ama 6 şubat 2023 te tamamen yılıldı :( Sadece 4 duvarı kaldı. Tesellimiz tekrardan yapılacak olması. 900 günde yapılacağı söyleniyor ama inşaallah yapılır.


Camiinin yıkılma anı. 6 şubat 2023. Sabah saat 4:17 :(

Rabbim bir daha yaşatmasın inşaallah.
 
Tarihi boyunca caminin başına gelmeyen kalmamış.
 
Maalesef. Minarelerden biri yarım. 70'li yıllarda yıldırım düşüp yıkmış. Tamir etmeden öylece bırakmışlar. Sonrada deprem üstüne deprem geçirmiş. Maalesef başına gelmeyen kalmamış.

Bugün konuşurken kimin yapacağını söyledi arkadaş. Biz devletten bekliyorduk ama ismini saklayan bir hayır sever tarafından 900 günde restore edip eski güzelliğine kavuşturulacakmış. İnşallah....
 
Bunlar da ilginizi çekebilir...
KURTALAN EKSPRES Ft. Hayko Cepkin - Yeni Bir Gün
  • Tevfik
  • Tevfik,
  • Video Galerisi
  • 0    66
Yeni Dünya Düzeni
  • Ugur
  • Ugur,
  • Ansiklopedi
  • 0    160
Eski Dünya Yeni Dünya ve Coğrafi Keşifler
  • Ugur
  • Ugur,
  • Ansiklopedi
  • 0    4K
Antalya'da 8 Yeni Örümcek Türü Keşfedildi
  • Ugur
  • Ugur,
  • Hayvanlar Alemi
  • 0    252
Geri