• Bu site çerezler kullanır. Bu siteyi kullanmaya devam ederek çerez kullanımımızı kabul etmiş olursunuz. Daha fazla bilgi edin.

Nemo Noktası: Okyanusların Karaya En Uzak Noktası

Ugur

Administrator
Yönetici
#1
Nemo Noktası, Ünlü Fransız yazar Jules Verne'in Denizler Altında 20 Bin Fersah kitabının kahramanı Kaptan Nemo'dan almış adını.

Nemo sözcüğü, Latincede "hiç kimse" anlamına gelmektedir. Dolayısıyla isim son derece iyi seçilmiştir; zira muhtemelen Nemo Noktası'ndan bugüne kadar hiçbir insan geçmemiştir. Nemo Noktası karadan öyle uzaktır ki oraya en yakın insan genellikle astronotlardır.



Nemo Noktası kendisine en yakın üç adanın kıyısına 2688 km uzaktadır: Bu 3 nokta şöyledir:

• Kuzey yönünde bulunan ve üzerinde insan yaşamayan Pitcairn Adaları dahilindeki Ducie Atolü,
• Kuzeydoğu yönünde bulunan, Şili açıklarındaki Easter Adası civarındaki Motu Nui adacığı,
• Güney yönünde bulunan, Antarktika kıyıları açıklarındaki Maher Adası.

Bu noktanın tespiti hiç de kolay olmamıştır. Çünkü eski zamanlarda uydular, GPS, vb. teknolojiler bulunmadığı için "okyanusta hiçliğin ortası" olarak tanımlanabilecek bir yerin nasıl tespit edilebileceği hayal dahi edilemiyordu. Hele ki o zamanlarda kolay kolay tespit edilemeyen ufacık adacık ve kayacıkların varlığı düşünülecek olursa... Ancak bilim ve teknoloji sayesinde bu değişti.

1992 yılında, Hırvat-Kanadalı bir araştırma mühendisi olan Hrvoje Lukatela, "Hipparchus" adını verdiği jeo-uzaysal bir program kullanarak Nemo Noktası'nı tespit etti. Bunu yaparken Dünya'nın yüzeyinin 3 boyutlu olduğunu göz önüne alarak, söz konusu okyanus noktasının etrafındaki 3 ayrı kıyıdan eşit uzaklıkta olması gerektiğini varsaydı. Böylece yazılım, Dünya'daki farklı noktaları inceleyerek Nemo Noktası'nı tespit etti.

Nemo Noktası 'malzeme çöplüğü' olarak kullanılıyor


Uzay kurumları bu noktayı "Güney Pasifik Issız Bölgesi" adıyla anıyor. İnsana ve gemilere pek rastlanmadığı için özellikle Rus, Avrupa ve Japon uzay ajansları burayı uzun zamandır malzeme çöplüğü olarak kullanıyor.

Eski uydulardan, kargo gemilerine ve MIR uzay istasyonuna kadar birçok araç parçalanmış halde okyanusun dibindeki bu "uzay araçları mezarlığında" tutuluyor.

Avustralya'daki Flinders Üniversitesi'nden uzay arkeoloğu Alice Gorman uzay araçlarının, atmosfere girerken oluşan ısıdan sağlam çıkmadığını, sadece yakıt tankı gibi parçaların yanmadan okyanusun dibini boyladığını söylüyor.

Nemo Noktası'nda yaşam


Nemo Noktası'nda ne tür canlıların yaşadığı konusunda çeşitli söylentiler var. Büyük buz dağlarının çatlarken çıkardığı sesler önce canlılar tarafından çıkarılıyor sanılmış, sonra asıl neden anlaşılmıştı.

Bazı okyanus bilimciler Nemo Noktasında çok fazla canlının olduğunu düşünmüyor. Çünkü burası aynı zamanda Güney Pasifik Girdabı adıyla bilinen güçlü akıntıların ortasında yer alıyor.


En soldaki ok işareti Güney Pasifik Girdabını gösteriyor

Nemo Noktasında okyanustaki yüzey ısısı 5,8 derecedir. Dönerek hareket eden akıntı, serin ve besin bakımından zengin suları bloke eder.

Karadan çok uzak olduğu için buradan esen rüzgârlar organik madde taşımıyor. Yani fazla besin kaynağı olmadığından okyanus tabanı da fazla yaşam barındırmıyor.

Ama bazı özel canlı türleri de yok değil. Pasifik ve Nazca tektonik plakaları yavaş yavaş birbirinden uzaklaşırken aradaki boşluktan lav sızması sonucu sıcak su bacaları ve mineral birikimi oluşuyor.

Bu bakteriler için uygun bir ortam yaratıyor ve daha büyük canlılar onlarla besleniyor. Bunlardan biri 2005'te bulunan tüylü 'yeti yengeci'dir.

Bu derin sularda keşfedilmeyi bekleyen çok şey var; ama Nemo Noktasının uzaklığı yüzünden araştırmalar daha pahalı ve zor oluyor.

Canlıların azlığı, okyanus sularında parçacıkların olmaması nedeniyle sakin günlerde, Güney Pasifik Girdabının yüzeyi eflatuna çalan mavi bir renk alır. En azından, çöplerden arınmış olsa bu rengi alması gerekir.

Fakat akıntıların kıyılardan taşıdığı plastik çöp girdapta parçalanır. Biyologlar bu plastik parçacıklarının bölgedeki ekolojik dengeyi sarsabileceği uyarısında bulunuyor.

Öyle görünüyor ki dünyada karaya en uzak noktada bile insan yapımı atık maddelerden kaçmak mümkün olmuyor.

Nemo Noktası Koordinatları: 48°52.6′S 123°23.6′W




Kaynak:
Karaya en uzak ve en ıssız nokta neresi? - Teknoloji Haberleri
Nemo Noktası: Dünya Okyanusları Üzerinde, Karalardan En Uzak Nokta - Evrim Ağacı