5 Mart - Tarihte Bugün

Tarihci

topragizbiz.com
5 Mart yılın 64. (artık yıllarda 65.) günü. Yıl sonuna kalan gün: 301


  • Olaylar

  • 1821
    James Monroe, ABD Başkanlığı görevine ikinci kez getirildi.

  • 1836
    Samuel Colt, ilk 34 kalibre altıpatlar (revolver) tabancanın seri üretimine başladı.

  • 1890
    Meksika'daki kırsal yaşamı dile getiren macera romanlarıyla ünlü yazar, B. Traven doğdu. Kimliğini açıklamayı reddeden ve gerçek adı asla öğrenilemeyen Traven'in kimliği hakkında kesin olarak bilinen tek şey, romanlarının çoğunun Almanca olarak yazıldığı ve ilk baskılarının Almanya'da yapıldığıydı.

  • 1912
    İtalyan Ordusu, hava balonlarını askeri amaçlarla kullanan ilk ordu oldu. İtalyanlar bu hava taşıtlarını, Türk savunma hatlarının gerisine keşif yapmak amacıyla gönderdiler.

  • 1917
    Woodrow Wilson, ABD Başkanlığı görevine ikinci kez getirildi.

  • 1918
    Bolşevikler, Rusya'nın başkentini Petrograd'tan Moskova'ya taşıdılar.

  • 1920
    Türkiye Yeşilay Cemiyeti kuruldu.

  • 1923
    Şile’de Rum Değirmenlik Mahallesi’nde çıkan yangında, çoğu terk edilmiş yaklaşık 550 Rum, 200 Müslüman hanesi, 100 dükkân, 1 cami, 2 kilise ve bazı resmi binalar yandı. Toplam 1500 kişi yangın dolayısıyla evsiz kaldı.

  • 1924
    İstanbul'da Maarif Müdürlüğü, Tevhid-i Tedrisat Kanunu gereğince medreselere el koydu.

  • 1924
    Şevket Vërlaci, Arnavutluk Başbakanı oldu.

  • 1931
    Daniel Salamanca Urey, Bolivya Devlet Başkanlığı görevine getirildi.

  • 1933
    Almanya'da 5 Mart'ta yapılan genel seçimlerde, Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi, % 43.9 oy alarak çoğunluk sağladı ve kesin olarak iktidara geldi.

  • 1933
    Büyük Buhran: ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt, bütün bankaları kapattı ve finansal işlemleri durdurdu.

  • 1942
    Okul bahçelerine patates, yerelması ve fasulye gibi sebzeler dikilmeye başlandı.

  • 1946
    II. Dünya Savaşı'nda ortaya çıkan ve Sovyetler Birliği ile Doğu Avrupa ülkelerini simgeleyen Demirperde kavramı; ilk kez İngiltere Başbakanı Winston Churchill'in bir konuşmasında kullanıldı.

  • 1950
    Eskişehir'de sel felaketi: 50 bin kişi açıkta kaldı, 2500 ev yıkıldı ve 6 kişi boğuldu. Felaketzedelere Marshall Planı'ndan yardım geldi.

  • 1951
    Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü'nden ayrılan Muhsin Ertuğrul, özel bir tiyatro kurmaya karar verdiğini açıkladı. İstanbul Beyoğlu'nda, Atlas Sineması'nın üst katında yer alması planlanan yeni tiyatronun adı "Küçük Sahne" olacak.

  • 1952
    74 Ticani'nin duruşmasına Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nde başlandı. Tarikat Şeyhi Kemal Pilavoğlu, 1954 yılında mahkûm olduktan sonra Ticaniliği bıraktığını söyledi.

  • 1953
    1929'dan beri SSCB liderliğini elinde tutan Sovyetler Birliği Komünist Partisi Birinci Sekreteri Josef Stalin öldü; bir gün sonra yerine Malenkov geçti. Asıl adı Yosif Vissariyonoviç Çugaşvili olan Stalin, Pravda'daki yazılarında ve Parti içinde, Rusça "çelik adam" anlamına gelen "Stalin" mahlasını kullanmaya başladı. Lakabı ise, Gürcü dilinde "Çivi" anlamına gelen "Koba"dır.

  • 1956
    ABD'de Yüksek Mahkeme, diğer mahkemelerin okullardaki ırk ayrımcılığını yasaklamasını onayladı.

  • 1966
    İngiliz Hava Yolları'na (British Airways) ait Boeing 707 tipi bir yolcu uçağı, Fuji dağına düştü: 124 kişi öldü.

  • 1969
    Ant dergisi'nde yayımlanan "İşgal Toprağı, Kurt Köpeği" başlıklı yazısından ötürü yargılanan Yaşar Kemal beraat etti.

  • 1969
    Balıkesir'de Akbaşlak Köyü Muhtarı, "aminli düğün tüzüğü" hazırladı ve mevlit okutmayan damatlara ceza kesileceğini açıkladı.

  • 1971
    İstanbul'da Akbank'ın Selamiçeşme Şubesi silahlı 5 kişi tarafından soyuldu, soygun sanıklarından olduğu ileri sürülen Salman Kaya, Bebek'te yakalandı.

  • 1971
    Kırıkhan'da Türkiye İşçi Partililere (TİP) saldırıldı; 3 kişi öldü, 23 kişi de yaralandı. İlçede sokağa çıkma yasağı başlatıldı.

  • 1971
    Ankara'da Amerikalı 4 asker, THKO örgütü mensuplarınca kaçırıldı. Bir duyum üzerine Polisin üniversiteye düzenlediği baskında çatışma çıktı; Erdal Şener adlı öğrenci öldü, yaralananlar da oldu. Kaçırılan askerler 8 Mart'ta serbest bırakıldı.

  • 1972
    Ağustos 1971'de Sultanahmet'te esrar satarken yakalanan ve 6 yıl hapse mahkûm edilen 14 yaşındaki İngiliz çocuk, Türkiye ile İngiltere arasında sorun oldu. İngiliz basını, "Gaddar Türkler" diye manşetler attı. Bunun üzerine Başbakan Nihat Erim, programında olmasına rağmen, ABD'ye giderken Londra'ya uğramadı.

  • 1974
    Yom Kippur Savaşı: İsrail askerleri Süveyş Kanalı'nın batı yakasından çekildiler.

  • 1978
    İstanbul İstinye'de yapılan 23. Balkan Kros Şampiyonası'nda; Mehmet Yurdadön 12 bin metre, Sadık Salman 8 bin metre yarışmasında birinci oldular.

  • 1979
    Uzay sondası Voyager 1, Jüpiter'in 172000 mil yakınından geçti.

  • 1981
    İstanbul Sıkıyönetim Mahkemesi, yasa dışı örgüt kurmak ve komünizm propagandası yapmak suçundan, 7 TİP yöneticisini tutukladı.

  • 1984
    İstanbul Sıkıyönetim Askeri Mahkemesi, Papa'ya suikast düzenlemek suçundan Mehmet Ali Ağca hakkında açılan davada görevsizlik kararı verdi.

  • 1986
    Yüce Divan tarafından iki yıl hapse mahkûm edilen, eski Devlet Bakanı İsmail Özdağlar'ın milletvekilliği, TBMM Genel Kurulu'nda düşürüldü.

  • 1991
    Irak, Körfez Savaşı esirlerini serbest bıraktı.

  • 1993
    Savaş uçaklarının bombaladığı Muş'un Kızılsu Vadisi'ndeki kamptan kaçmak isteyen 60 PKK militanı, patlamaların şiddetiyle kopan çığın altında kalarak öldü.

  • 1999
    Çankırı Valisi Ayhan Çevik, bombalı saldırıda ağır yaralandı; koruma polisi ve iki lise öğrencisinin de öldüğü saldırıyı, yasa dışı TİKKO örgütü üstlendi.

  • 2000
    İnternet aracılığıyla uluslararası ün yapan Mahir Çağrı, Forbes Dergisi'nin en ünlü 100 kişisi arasına girdi.

  • 2001
    Mekke'de Hac'da çıkan izdihamda, 35 hacı adayı öldü.

  • 2007
    Türkiye'de Vatanseverler Partisi, İçişleri Bakanlığı'na kuruluş dilekçesi vererek resmen kuruldu.

  • Doğumlar

  • 1133
    II. Henry, İngiltere Kralı (ö. 1189)

  • 1324
    II. David, İskoçya Kralı (ö. 1371)

  • 1512
    Gerardus Mercator, Flaman kartograf (ö. 1594)

  • 1563
    John Coke, İngiliz politikacı (ö. 1644)

  • 1574
    William Oughtred, İngiliz matematikçi (ö. 1660)

  • 1658
    Antoine de la Mothe Cadillac, Fransız kâşif (ö. 1730)

  • 1685
    Georg Friedrich Händel, Alman besteci (ö.1759)

  • 1693
    Johann Jakob Wettstein, İsviçreli teolog (ö. 1754)

  • 1696
    Giovanni Battista Tiepolo, İtalyan ressam (ö. 1770)

  • 1703
    Vasili Trediakovski, Rus şair (ö. 1769)

  • 1748
    Jonas Carlsson Dryander, İsveçli botanikçi (ö. 1810)

  • 1748
    William Shield, İngiliz müzisyen (ö. 1829)

  • 1794
    Jacques Babinet, Fransız fizikçi (ö. 1872)

  • 1814
    Wilhelm von Giesebrecht, Alman tarihçi (ö. 1889)

  • 1815
    John Wentworth, Amerikalı politikacı (ö. 1888)

  • 1815
    Mehmed Emin Âli Paşa, Osmanlı devlet adamı (ö. 1871)

  • 1817
    Austen Henry Layard, İngiliz arkeolog (ö. 1894)

  • 1853
    Howard Pyle, Amerikalı yazar ve çizer (ö. 1911)

  • 1869
    Michael von Faulhaber, Alman kardinal ve başpiskopos (ö. 1952)

  • 1870
    Frank Norris, Amerikalı yazar (ö. 1902)

  • 1871
    Rosa Luxemburg, Polonyalı sosyalist devrimci (ö. 1919)

  • 1873
    Olav Bjaaland, Norveçli kâşif (ö. 1961)

  • 1874
    Henry Travers, İngiliz oyuncu (ö. 1965)

  • 1879
    William Beveridge, İngiliz ekonomist (ö. 1963)

  • 1886
    Dong Biwu, Çinli politikacı (ö. 1975)

  • 1887
    Heitor Villa-Lobos, Brezilyalı besteci (ö. 1959)

  • 1890
    B. Traven, Meksika'daki kırsal yaşamı dile getiren macera romanlarıyla ünlü yazar

  • 1897
    Set Persson, İsveçli politikacı (ö. 1960)

  • 1898
    Misao Ōkawa, Japon kadın (2013 yılından ölümüne kadar "Yaşayan En Yaşlı Kişi" unvanı sahibi) (ö. 2015)

  • 1898
    Zhou Enlai, Çinli politikacı ve Başbakan (ö. 1976)

  • 1901
    Louis Kahn, Amerikalı mimar (ö. 1974)

  • 1902
    Edita Morris, İsveçli-Amerikalı yazar (ö. 1988)

  • 1904
    Karl Rahner, Alman teolog (ö. 1984)

  • 1905
    László Benedek, Macaristan doğumlu Amerikalı sinema yönetmeni (ö. 1992)

  • 1908
    Irving Fiske, Amerikalı oyun yazarı (ö. 1990)

  • 1908
    Rex Harrison, İngiliz oyuncu (ö. 1990)

  • 1915
    Laurent Schwartz, Fransız matematikçi (ö. 2002)

  • 1915
    Mehmet Kaplan, Türk edebiyatçı ve akademisyen (ö. 1986)

  • 1918
    James Tobin, Amerikalı ekonomist ve Nobel Ödülü sahibi (ö. 2002)

  • 1920
    José Aboulker, Cezayirli anti-Nazi direnişçi (ö. 2009)

  • 1922
    Pier Paolo Pasolini, İtalyan yazar ve film yönetmeni (ö. 1975)

  • 1933
    Hayati Hamzaoğlu, Türk sinema oyuncusu (ö. 2000)

  • 1933
    İsmail Ogan, Türk güreşçi

  • 1934
    Halit Refiğ, Türk yönetmen (ö. 2009)

  • 1936
    Canaan Banana, Zimbabveli politikacı ve Devlet Başkanı (ö. 2003)

  • 1937
    Olusegun Obasanjo, Nijeryalı politikacı ve Devlet Başkanı

  • 1939
    Peter Woodcock, Kanadalı seri katil (ö. 2010)

  • 1940
    Sepp Piontek, Alman futbol oyuncusu ve teknik direktör

  • 1942
    Ahmet Arpad, Türk gazeteci yazar ve çevirmen

  • 1942
    Felipe González Márquez, İspanyol politikacı ve Başbakan

  • 1943
    Vedat Demircioğlu, Türk devrimci (İTÜ öğrencisi ve Türkiye'de 68 Kuşağının ölen ilk ismi) (ö. 1968)

  • 1945
    Meral Çetinkaya, Türk sinema ve tiyatro sanatçısı

  • 1951
    Yusuf Ziya Özcan, Türk akademisyen ve diplomat

  • 1959
    Hüseyin Çelik, Türk siyasetçi, akademisyen ve yazar

  • 1960
    Mehmet Metiner, Türk siyasetçi

  • 1964
    Hakan Gerçek, Türk tiyatro, sinema ve TV dizileri oyuncusu

  • 1968
    Müfit Can Saçıntı, Türk yönetmen, oyuncu ve senarist

  • 1970
    Emre Kınay, Türk oyuncu

  • 1973
    Nelly Arcan, Kanadalı romancı (intihar) (ö. 2009)

  • 1979
    Çiğdem Aysu, Türk aktris

  • 1986
    Adem Kılıççı, Türk boksör

  • 1988
    İsmail Keleş, Türk atıcı

  • 1990
    İlham Tanui Özbilen, Türk atlet

  • 1998
    Merih Demiral, Türk futbolcu

  • Ölümler

  • 1534
    Antonio da Correggio, İtalyan ressam (d. 1489)

  • 1539
    Nuno da Cunha, Portekizli politikacı ve Hindistan Valisi (d. 1487)

  • 1611
    Shimazu Yoshihisa, Japon samuray (d. 1533)

  • 1622
    I. Ranuccio Farnese, İtalyan soylusu ve Parma dükü (d. 1569)

  • 1695
    Henry Wharton, İngiliz yazar (d. 1664)

  • 1726
    Evelyn Pierrepont, İngiliz politikacı (d. 1655)

  • 1778
    Thomas Arne, İngiliz besteci (d. 1710)

  • 1815
    Franz Anton Mesmer, Alman hekim (d. 1734)

  • 1827
    Alessandro Volta, İtalyan fizikçi (d. 1745)

  • 1827
    Pierre-Simon Laplace, Fransız matematikçi (d. 1749)

  • 1849
    David Scott, İskoç ressam (d. 1806)

  • 1876
    Marie d'Agoult, Alman yazar (d. 1805)

  • 1893
    Hippolyte Taine, Fransız tarihçi (d. 1828)

  • 1894
    Austen Henry Layard, İngiliz arkeolog (d. 1817)

  • 1895
    Henry Rawlinson, İngiliz asker (d. 1810)

  • 1895
    Nikolai Leskov, Rus yazar (d. 1831)

  • 1903
    George Francis Robert Henderson, İngiliz asker (d. 1854)

  • 1914
    Georgiy Sedov, Ukraynalı-Sovyet kâşif (d. 1877)

  • 1925
    Johan Jensen, Danimarkalı matematikçi (d. 1859)

  • 1927
    Franz Mertens, Alman matematikçi (d. 1840)

  • 1933
    Cavit Erdel, Türk asker ve siyasetçi (d. 1884)

  • 1934
    Reşit Galip, Türk politikacı (d. 1893)

  • 1940
    Cai Yuanpei, Çinli eğitimci (d. 1868)

  • 1941
    Mehmet Rifat Börekçi, Türk din adamı ve Türkiye'nin ilk Diyanet İşleri Başkanı (d. 1860)

  • 1944
    Max Jacob, Fransız şair ve yazar (d. 1876)

  • 1945
    Lena Baker, Amerikalı katil (d. 1901)

  • 1947
    Alfredo Casella, İtalyan besteci (d. 1883)

  • 1953
    Herman J. Mankiewicz, Amerikalı senarist (d. 1897)

  • 1953
    Josef Stalin, Gürcü-Sovyet politikacı ve Devlet Başkanı (d. 1879)

  • 1953
    Sergey Sergeviç Prokofyev, Rus besteci (d. 1891)

  • 1963
    Patsy Cline, Amerikalı şarkıcı (d. 1932)

  • 1965
    Chen Cheng, Çinli politikacı (d. 1897)

  • 1965
    Pepper Martin, Amerikalı beyzbolcu (d. 1904)

  • 1966
    Anna Akhmatova, Rus şair (d. 1889)

  • 1974
    Sol Hurok, Rus-Amerikalı emprezaryo (d. 1888)

  • 1977
    Tom Pryce, İngiliz Formula 1 sürücüsü (d. 1949)

  • 1980
    Jay Silverheels, Kanadalı oyuncu (d. 1912)

  • 1980
    Winifred Wagner, Alman opera yapımcısı (d. 1897)

  • 1981
    Yip Harburg, Amerikalı şarkı sözü yazarı (d. 1896)

  • 1982
    John Belushi, Amerikalı oyuncu (d. 1949)

  • 1983
    Mustafa Uykusuz (Mim Uykusuz), Türk karikatürist (d. 1922)

  • 1984
    Tito Gobbi, İtalyan bariton (d. 1915)

  • 1984
    William Powell, Amerikalı oyuncu (d. 1892)

  • 1988
    Alberto Olmedo, Arjantinli komedyen (d. 1933)

  • 1990
    Edmund Conen, Alman futbolcu (d. 1914)

  • 1991
    Kazım Taşkent, Türk siyasetçi, bürokrat ve Yapı ve Kredi Bankası'nın kurucusu (d. 1895)

  • 1995
    Vivian Stanshall, İngiliz müzisyen, oyuncu ve yazar (Bonzo Dog Band üyesi) (d. 1943)

  • 1996
    Whit Bissell, Amerikalı oyuncu (d. 1909)

  • 1997
    Samm Sinclair Baker, Amerikalı yazar (d. 1909)

  • 1999
    Richard Kiley, Amerikalı oyuncu (d. 1922)

  • 2000
    İzzet Baysal, Türk mimar ve sanayici (d. 1907)

  • 2000
    Lolo Ferrari, Fransız oyuncu (d. 1962)

  • 2001
    Necmi Rıza Ayça, Türk karikatürist (d. 1914)

  • 2004
    Walt Gorney, Amerikalı oyuncu (d. 1912)

  • 2006
    Richard Kuklinski, Amerikalı seri katil (d. 1935)

  • 2010
    Peter Woodcock, Kanadalı seri katil (d. 1939)

  • 2010
    Richard Stapley, İngiliz aktör ve yazar (d. 1923)

  • 2013
    Hugo Chávez, Venezuela Devlet Başkanı (d. 1954)

  • 2016
    Mithat Danışan, Türk bas gitarist (d. 1949)

Aylar ve Günler
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
Diğer
0 Ocak  • 30 Şubat  • 31 Şubat  • 0 Mart
 
Son düzenleme:
Tüm sayfalar yüklendi.
Üst