8 Mart - Tarihte Bugün

Tarihci

topragizbiz.com
8 Mart yılın 67. (artık yıllarda 68.) günü. Yıl sonuna kalan gün: 298


  • Olaylar

  • 1010
    Firdevsi, Şehname adlı epik şiirini tamamladı.

  • 1817
    New York Menkul Kıymetler Borsası kuruldu.

  • 1857
    ABD'nin New York kentinde 40000 dokuma işçisi, daha iyi çalışma koşulları istemiyle bir tekstil fabrikasında greve başladı. Ancak Polis'in işçilere saldırması ve işçilerin fabrikaya kilitlenmesi, arkasından da çıkan yangında işçilerin, fabrika önünde kurulan barikatlardan kaçamaması sonucunda, çoğu kadın 129 işçi can verdi. ABD'de kadın işçilerin bu katledilişi nedeniyle, Kopenhag'da 1910 yılında toplanan Uluslararası Sosyalist Kadınlar Konferansı'nda 8 Mart, "Dünya Emekçi Kadınlar Günü" olarak belirlendi. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu da, 16 Aralık 1977 tarihinde, 8 Mart'ın "Dünya Kadınlar Günü" olarak anılmasını kabul etti.

  • 1906
    Moro Krateri Katliamı: ABD askerleri, Filipinler'de bir kraterde saklanan silahsız 600'den fazla erkek, kadın ve çocuğu öldürdü.

  • 1911
    Dünya Kadınlar Günü ilk kez kutlandı.

  • 1917
    II. Nikolay'ın tahttan inmesine sebep olacak olan, Şubat Devrimi başladı.

  • 1919
    İngilizler Antep'te sıkı yönetim ilan ederek; şehirde ne kadar ateşli ve yaralayıcı silah varsa, 24 saat zarfında İngiliz İşgal Kuvvetleri Kumandanlığı'na teslim edilmesini istedi.

  • 1920
    Salih Hulusi Kezrak, Sadrazamlığa getirildi.

  • 1921
    İspanya Başbakanı Eduardo Dato, Madrid'de Parlamento Binasından çıkarken Katalan militanlarca öldürüldü.

  • 1931
    Kubilay Olayı'ndan sonra Menemen'de uygulanan sıkıyönetim kaldırıldı.

  • 1933
    I. Beş Yıllık Kalkınma Planı kabul edildi.

  • 1942
    II. Dünya Savaşı: Hollanda, Java adasında Japonlara teslim oldu.

  • 1943
    İsmet İnönü, 7. TBMM'yi açtı ve yeniden Cumhurbaşkanı seçildi. Şükrü Saraçoğlu, Hükûmeti kurmakla yeniden görevlendirildi.

  • 1944
    New York Metropolitan Operası, Taksim Gazinosu'nda bir konser verdi.

  • 1948
    Tanımladığı bir deri hastalığı (Behçet Hastalığı) nedeniyle Dünya tıp literatürüne geçen, deri ve zührevi hastalıklar uzmanı Ordinaryüs Prof. Dr. Hulusi Behçet, kalp krizi sonucu İstanbul'da öldü.

  • 1951
    Adnan Menderes Hükûmeti istifa etti. Bir gün sonra II. Menderes Hükûmeti kuruldu; Hükümet'te, üç yeni bakan görev alırken, altı bakan yer değiştirdi.

  • 1951
    Amerikalı keman virtüözü Yehudi Menuhin, konser vermek için İstanbul'a geldi.

  • 1952
    Philadelphia'da ilk suni kalp ameliyatı yapıldı.

  • 1954
    Devletin siyasal prestijine ve mali gücüne zarar getirdiğine karar verilen ya da kişilerin özel hayatına tecavüz eden yazılar yazan gazetecilere, ağır cezalar öngören Basın Kanunu, TBMM'den geçti.

  • 1954
    İstanbul Vali ve Belediye Başkanı Fahrettin Kerim Gökay, bir basın açıklaması yaparak; Mecidiyeköy-Yenikapı arasındaki metronun temelinin Nisan'da atılacağını söyledi.

  • 1955
    Liselerde okutulması Millî Eğitim Bakanlığı'nca kabul edilen bir ders kitabında, komünizm propagandası yapılmak istendiği iddiasıyla soruşturma başlatıldı. Astronomi adlı ders kitabında, Stalin ve Lenin'in resimlerinin yer aldığı ve bu resimlerin öğrencinin dikkatini çeksin diye bir meteor resminin ortasına yerleştirildiği tespit edildi. Konunun Ankara'daki ilgili makamlara bildirildiği ve kitabın toplattırılacağı belirtildi.

  • 1955
    Türkiye'nin ilk kanserle savaş dispanseri açıldı.

  • 1956
    İzmir'de Demokrat Parti tarafından düzenlenen mitingde konuşan Başbakan Menderes, basını eleştiren bir konuşma yaptı. "Bu gazeteler demokrasi devriminin matbuatı olmak vasfına sahip değildir" dedi. Basını, gerçekleri değiştirmek ve DP iktidarını alaşağı etmeyi düşünmekle suçladı.

  • 1957
    Siyasal Bilgiler Fakültesi eski Dekanı Turhan Feyzioğlu, Türk Hukuk Kurumu'ndaki konferansında "Meşrutiyati, takip eden birkaç yıl ve Demokrat Parti iktidarının ilk yılları hariç, basın hürriyete hasret kalmıştır" dedi.

  • 1957
    Mısır, Süveyş Kanalı'nı tekrar açtı.

  • 1962
    İstanbul-Ankara-Adana seferini yapan THY'ye ait 'Kop' uçağı, Toroslar'da düştü. Sekiz yolcu ve üç kişilik mürettebattan kurtulan olmadı.

  • 1963
    Suriye'de bir darbe sonucu, Baasçılar ve Nasırcılar iktidarı ele geçirdi. Baasçı subaylar, Şubat ayında Irak'ta da yönetimi ele geçirmiş ve Başbakan Abdülkerim Kasım öldürülmüştü.

  • 1965
    Vietnam Savaşı: 3500 ABD Deniz Piyade askeri, Güney Vietnam'ın Da Nang sahiline çıkarma yaptı.

  • 1966
    Adalet Partisi Aydın Milletvekili Mehmet Reşat Özarda, Sanayi Bakanı Mehmet Turgut hakkında Meclis soruşturması istemişti. Özarda, Başbakan Demirel'in Türkiye temsilcisi olduğu Morrison firmasına, gümrüksüz ithal edilen Ereğli Demir Çelik Fabrikaları'nın mallarının ve araçlarının verildiğini iddia ediyordu. Bu soruşturma isteği üzerine, AP Milletvekili Mehmet Reşat Özarda Partisinden ihraç edildi.

  • 1971
    Antakya'nın içme suyu kaynağına, fare zehiri konulduğu yolundaki ihbar üzerine Emniyet, gece yarısı kent sakinlerine "su içmemeleri" çağrısı yaptı.

  • 1971
    Balıkesir Necatibey Eğitim Enstitüsü'nde eğitime ara verilerek kapatıldı.

  • 1971
    Sivas'a bağlı Yıldızeli'nde TİP İlçe Sekreteri öldürüldü.

  • 1972
    Demokratik Parti Genel Başkan Yardımcısı Yüksel Menderes, Ankara'da hava gazıyla intihar etti. Başbakan Adnan Menderes'in oğullarından Mutlu Menderes, 1 Mart 1978'de trafik kazasında ölmüştü. 15 Mart 1996'da ise Aydın Menderes, trafik kazası sonucu felç oldu.

  • 1974
    Paris'in Charles de Gaulle Havalimanı hizmete girdi.

  • 1975
    İstanbul Osmanbey'deki Dostlar Tiyatrosu'nda İlerici Kadınlar Derneği (İKD)'nin kuruluş çalışmasını yürüten kadınların girişimiyle, ilk kez kamuya açık bir "Kadınlar Günü" kutlaması düzenlendi. 400-500 kadının katıldığı toplantıda, Kadınlar Günü'nün anlam ve önemi üzerine konuşmalar yapıldı ve şiirler okundu. Aynı yıl Ankara'da da kutlaması yapıldı.

  • 1975
    TRT Genel Müdürlüğü, CHP ve Demokratik Parti'nin başvurusu üzerine, bu partilere de Başbakan Süleyman Demirel'le Televizyon'da yapılan söyleşi kadar süre tanınmasını kararlaştırdı.

  • 1978
    Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk, İsmail Cem'in TRT Genel Müdürlüğüne atanmasının sakıncalı bulduğunu Hükümet'e bildirdi.

  • 1979
    Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk, Türk Silahlı Kuvvetleri'ne ilişkin tartışmalar üzerine; "Silahlı Kuvvetlerimizi her türlü politika dışında tutmaya büyük bir dikkat ve özen göstermek hepimizin başta gelen görevi olmalıdır" dedi.

  • 1979
    İngiliz Genelkurmay Başkanı'nın davetlisi olarak İngiltere'de bulunan Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren, kendisine yöneltilen bir soru üzerine, "Türk Polis ve Jandarmasının görev ve yetkilerini belirleyen yasal düzenlemelerin yetersiz olduğunu ve ilgililer tarafından gözden geçirilmesi gerektiğini" söyledi.

  • 1979
    Philips Şirketi, Compact Disc'i (CD) ilk kez halka tanıttı.

  • 1982
    Türkiye Zihinsel Yetersiz Çocukları Yetiştirme ve Koruma Vakfı kuruldu.

  • 1983
    Ronald Reagan, SSCB'yi "Şeytan İmparatorluğu" şeklinde adlandırdı.

  • 1984
    Yunanistan, Türk savaş gemilerinin bir Yunan Destroyerine ateş açtığı iddiası ile Ankara'daki Büyük Elçisini geri çağırdı. Gelişmeler üzerine Türkiye de Atina Büyük Elçisine ülkeye dönme talimatı verdi.

  • 1984
    Sekiz ilde olağanüstü hal uygulanmasıyla ilgili, Olağanüstü Hal yasaları yürürlüğe girdi.

  • 1985
    Beyrut'ta bir caminin önünde patlayan bomba, 85 kişinin ölümüne 175 kişinin de yaralanmasına yol açtı.

  • 1987
    Kadın Çevresi Yayıncılığın çıkarttığı, Feminist dergisi yayına başladı. Sahibi ve Yazı İşleri Müdürlüğü'nü Handan Koç'un yaptığı derginin başlıca yazarları; Ayşe Düzkan, Handan Koç, Minu, Defne, Filiz K., Serpil, Gül, Sabahnur, Vildan ve Stella Ovadis idi. Dergi, Mart 1990'da yayın hayatına son verdi.

  • 1988
    Yeni Gündem dergisi Yazı İşleri Müdürü, 7,5 yıl hapse mahkûm oldu.

  • 1991
    Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın küçük oğlu Efe Özal, bir borsa şirketine ortak oldu.

  • 1992
    Dünya Kadınlar Günü nedeniyle İstanbul ve Adana'da düzenlenen kutlama yürüyüşlerine polis müdahale etti; bazı kadınlar dövüldü, iki kadın yaralandı ve 8 kadın gözaltına alındı.

  • 1992
    İstanbul Cumhuriyet Savcılığı, özel TV'lerdeki müstehcen yayınları takibe aldı.

  • 1996
    Lefkoşa-İstanbul seferini yapan KKTC'ye ait bir yolcu uçağı kaçırılarak; önce Sofya'ya ardından da Münih'e indirildi. Uçağı kaçıran kişinin, İngiltere'deki sevgilisinin yanına gitmek isteyen Ramazan Aydın isimli bir Türk vatandaşı olduğu anlaşıldı. Uçaktaki yolcu ve mürettebatı serbest bırakan Aydın, Alman polisi tarafından tutuklandı.

  • 1998
    Karşıyaka Müftüsü Nadir Kuru'nun, İzmir'de Dr. Tibet Kızılcan'ın cenaze namazını kıldırırken; "İsteyen hanımlar namaza gelebilir" sözleri üzerine kadınlar, erkeklerle saf tutarak cenaze namazı kıldı.

  • 1999
    Star gazetesi yayın hayatına başladı.

  • 2000
    30 yılı aşkın siyasi geçmişinde ilk kez Necmettin Erbakan'a karşı bayrak açılarak, FP'ye Genel Başkan adayı çıkarıldı. Kayseri Milletvekili Abdullah Gül, adaylığını ilan etti.

  • 2003
    İstanbul-Diyarbakır seferini yapan THY'nin RC-100 tipi uçağı, Diyarbakır'a inişi sırasında düştü: 74 kişi öldü, 3 kişi de yaralı kurtuldu.

  • 2003
    Recep Tayyip Erdoğan, Siirt'te yapılan yenileme seçimlerinde milletvekili seçilerek TBMM'ye girdi.

  • 2004
    Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Yönetmeliğinin gizliliğini kaldıran yasanın ardından hazırlanan yeni yönetmelik de yürürlüğe girdi. MGK Genel Sekreterliği, yönetmelikte, Başbakana bağlı bir kuruluş olarak tanımlandı.

  • 2005
    Çeçen lider Aslan Maşadov, bir çatışmada Rus güvenlik güçlerince öldürüldü.

  • 2006
    Papa II. Jean Paul'e yönelik suikast girişimi nedeniyle İtalya'da 24 yıl cezaevinde kaldıktan sonra 14 Haziran 2000'de Türkiye'ye iade edilen, gazeteci-yazar Abdi İpekçi'nin öldürülmesi ve "gasp" suçundan Kartal H Tipi Cezaevi'nde bulunan hükümlü Mehmet Ali Ağca'nın, Cezaevi Müdürlüğünün "cezasını tamamladığı" yönündeki yazısı üzerine, Kartal Ağır Ceza Mahkemesince tahliyesine karar verildi.

  • 2010
    Elazığ'da 6 büyüklüğünde deprem oldu. 42 kişi hayatını kaybetti.

  • Doğumlar

  • 1714
    Carl Philipp Emanuel Bach, Alman besteci (ö. 1788)

  • 1879
    Otto Hahn, Alman kimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 1968)

  • 1883
    Franco Alfano, İtalyan müzisyen (ö. 1954)

  • 1892
    Mississippi John Hurt, Amerikalı blues şarkıcısı ve gitarist (ö. 1966)

  • 1895
    Juana de Ibarbourou, Uruguaylı şair (Güney Amerika'nın en ünlü kadın şairlerinden) (ö. 1979)

  • 1902
    Louise Beavers, Amerikalı televizyon filmleri oyuncusu (ö. 1962)

  • 1907
    Konstantin Karamanlis, Yunan politikacı (ö. 1998)

  • 1911
    Hüseyin Hilmi Işık, Türk yazar (ö. 2001)

  • 1922
    Cyd Charisse, Amerikalı dansçı ve aktris (ö. 2008)

  • 1926
    Francisco Rabal (Paco Rabal), İspanyol aktör (ö. 2001)

  • 1926
    Peter Graves, Amerikalı aktör (Görevimiz Tehlike) (ö. 2010)

  • 1944
    Pepe Romero, İspanyol gitarist

  • 1945
    Anselm Kiefer, Alman ressam

  • 1957
    Ali Rıza Alaboyun, Türk siyasetçi

  • 1957
    Cynthia Rothrock, Amerikalı sinema oyuncusu

  • 1959
    Özhan Eren, Türk müzisyen ve yönetmen

  • 1964
    Atilla Kaya, Türk taverna müziği sanatçısı (ö. 2008)

  • 1971
    Canan Hoşgör, Türk oyuncu

  • 1974
    Gökçe Fırat, Türk gazeteci ve yazar

  • 1979
    Bülent Polat, Türk tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu

  • 1983
    Güray Zünbül Türk yelkenci

  • 1983
    Seda Demir, Türk dizi ve sinema oyuncusu

  • Ölümler

  • 1403
    Yıldırım Bayezid, Osmanlı'nın 4. Padişahı (d. 1360)

  • 1869
    Hector Berlioz, Fransız besteci (d. 1803)

  • 1874
    Millard Fillmore, ABD'nin 13. Başkanı (d. 1800)

  • 1889
    John Ericsson, İsveçli kâşif (d. 1803)

  • 1917
    Ferdinand von Zeppelin, Alman hava taşıtları üreticisi (d. 1838)

  • 1921
    Eduardo Dato, İspanyol politikacı ve hukukçu (d. 1856)

  • 1923
    Johannes Diderik van der Waals, Hollandalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1837)

  • 1925
    Mehmet Seyit Bey Türk siyaset adamı ve yazar (d. 1873)

  • 1930
    William Howard Taft, ABD'nin 27. Başkanı (d. 1857)

  • 1941
    Sherwood Anderson, Amerikalı yazar (d. 1876)

  • 1942
    José Raúl Capablanca, Kübalı Dünya satranç şampiyonu (d. 1888)

  • 1944
    Hüseyin Rahmi Gürpınar, Türk edebiyatçı (d. 1864)

  • 1948
    Hulusi Behçet, Türk dermatoloji uzmanı (d. 1889)

  • 1956
    Drastamat Kanayan, Ermeni asker ve siyasetçi (d. 1883)

  • 1959
    Bekir Sıtkı Kunt, Türk siyasetçi ve Cumhuriyet dönemi hikâyecilerinden (d. 1905)

  • 1961
    Thomas Beecham, İngiliz orkestra yönetmeni (d. 1879)

  • 1971
    Harold Lloyd, Amerikalı aktör (d. 1893)

  • 1972
    Erich von dem Bach, Alman asker (Nazi subayı) (d. 1899)

  • 1972
    Yüksel Menderes, Türk siyasetçi (d. 1930)

  • 1975
    George Stevens, Amerikalı sinema yönetmeni (d. 1904)

  • 1977
    Fikret Ürgüp, Türk doktor ve hikâyeci (d. 1914)

  • 1980
    Nusret Hızır, Türk felsefeci (d. 1899)

  • 1993
    Billy Eckstine, Amerikalı müzisyen (d. 1914)

  • 1999
    Joe DiMaggio, Amerikalı beyzbol oyuncusu (d. 1914)

  • 2001
    Ninette de Valois, İrlanda doğumlu İngiliz dansçı ve koreograf (d. 1898)

  • 2004
    Ebu Abbas, Filistin Kurtuluş Cephesi lideri (d. 1948)

  • 2005
    Aslan Maşadov, Çeçen lider (d. 1951)

  • 2005
    Erol Mutlu, Türk akademisyen, yazar ve yönetmen (Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesinin eski Dekanlarından) (d. 1949)

  • 2008
    Sadun Aren, Türk akademisyen ve siyaset adamı (Ankara Üniversitesi SBF eski Öğretim Üyesi) (d. 1922)

  • 2013
    İsmet Bozdağ, Türk araştırmacı ve yakın tarih yazarı (d. 1916)

  • 2015
    Sam Simon, Amerikalı televizyon yapımcısı ve senarist (d. 1955)

  • 2018
    Ercan Yazgan, Türk tiyatro, sinema, dizi oyuncusu ve yönetmen (d. 1946)

  • Bayramlar ve Yıldönümleri

  • -
    Dünya Kadınlar Günü

  • -
    Teknoloji Haftası (8-14 Mart)

Aylar ve Günler
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
Diğer
0 Ocak  • 30 Şubat  • 31 Şubat  • 0 Mart
 
Son düzenleme:
Tüm sayfalar yüklendi.
Üst