­čîŞ Sakura - Kiraz ├ži├že─či

Ugur

Administrator
8 Nis 2013
5,932
795
113
    ├ľne ├ž─▒kan konu
  • #1
Sakura
Sakura (T├╝rk├že: Kiraz ├ži├že─či, Latince: Prunus serrulata), Prunus cinsinden birka├ž a─čac─▒n herhangi birinin ├ži├že─čidir. Japon k├╝lt├╝r├╝nde b├╝y├╝k bir ├Âneme sahip olup Japonya'n─▒n ulusal simgelerinden biridir.

Yaprak say─▒s─▒na, ├ži├žeklerin ve gen├ž yapraklar─▒n rengine, ├ži├žeklenme d├Ânemine veya a─čac─▒n al─▒┼čkanl─▒─č─▒na g├Âre farkl─▒l─▒k g├Âsteren 600'den fazla sakura ├že┼čidi vard─▒r. ├çi├žeklerin rengi, soluk pembenin t├╝m tonlar─▒nda beyazdan koyu k─▒rm─▒z─▒ya do─čru gider.

T├╝m kiraz ├ži├že─či a─ča├žlar─▒n─▒n ├že┼čitleri, k├╝├ž├╝k, ho┼č olmayan meyveler veya yenilebilir kirazlar ├╝retir. Prunus avium ve Prunus cerasus'un kirazlar─▒ yenilebilir.

├çi├žekleri a─č─▒r a─č─▒r a├žar ama ├žok ├žabuk d├Âk├╝l├╝r. Hem hayat─▒n ba┼člang─▒c─▒n─▒ yani bahar─▒ m├╝jdeler, hem de ka├ž─▒n─▒lmaz sonunu simgeler. JaponyaÔÇÖda bahar─▒n m├╝jdecisi olmas─▒na ra─čmen, daha solmadan en g├╝zel halindeyken dallar─▒ndan d├╝┼čmesi sebebiyle edebiyatta ├Âl├╝m ile ya┼čam─▒n birlikteli─čini ifade eder.

Japon k├╝lt├╝r├╝nde Sakura

Japon k├╝lt├╝r├╝nde Sakura
Samuray tarz─▒ ya┼čam─▒ kabullenmi┼č olan Japon halk─▒ i├žin kiraz ├ži├že─či b├╝y├╝k anlam ta┼č─▒maktad─▒r. Bunun nedeni Kiraz ├ži├žeklerinin en g├╝zel ├ža─člar─▒nda solmadan direk olarak yere d├╝┼čmeleridir. Samuraylar kiraz ├ži├žeklerine bakarak olas─▒ bir sava┼čta her an ├Âl├╝m├╝ ak─▒llar─▒na getirmekte ve felsefi bir boyuta gitmektedirler. Kiraz ├ži├žekleri samuraylar i├žin hem ya┼čam─▒, hem de ani bir ├Âl├╝m├╝ hat─▒rlatmaktad─▒rlar.

Sakura, mart ay─▒n─▒n son haftas─▒ ile nisan ay─▒n─▒n ilk haftas─▒ a├žar ve Japonya'da bu d├Ânem kutsal say─▒l─▒r. ├ľyle ki hava durumundan sonra bir de ÔÇťSakura DurumuÔÇŁ verilir. Sakuralar─▒n a├žt─▒─č─▒ d├Ânem JaponyaÔÇÖn─▒n en ├žok turist kabul etti─či d├Ânemdir. SakuraÔÇÖn─▒n dalda kald─▒─č─▒ zaman─▒n ├žok k─▒sa olmas─▒, Japon k├╝lt├╝r├╝nde hayat─▒n gelip ge├žici oldu─čunu ifade eder. Kiraz ├ži├že─či a─čac─▒n─▒n Japon k├╝lt├╝r├╝nde ├žok derin bir anlam─▒ vard─▒r. Japonlar kiraz ├ži├že─či a─čac─▒n─▒n ya┼čam d├Âng├╝s├╝n├╝ g├Âzlemleyerek genel olarak insan ya┼čam─▒ ile SakuroÔÇÖnun benzerli─čine dikkat ├žekmi┼člerdir. Ya┼čam─▒n bir metaforik temsili olmas─▒ ile birlikte, kiraz ├ži├že─či a─čac─▒n─▒n Budizm ile derin ba─člant─▒lar─▒n─▒n var oldu─čuna inan─▒lmaktad─▒r.

11 kentte iki┼čer haftal─▒k festivallerle kutlanan ÔÇťSakura ZensenÔÇŁ (Japon Sakura izleme zaman─▒), Japon k├╝lt├╝r├╝nde hayata yeni ba┼člang─▒c─▒ simgeler. T├╝m halk─▒n kat─▒ld─▒─č─▒ co┼čku dolu bir bayram olman─▒n ├Âtesinde, resmen Japon halk─▒n─▒n hayat─▒n─▒ d├╝zenler. Pek ├žok ├Ânemli olay ├ži├žeklerin a├ž─▒┼č g├╝n├╝ne g├Âre belirlenir. Evlilik tarihi gibiÔÇŽ Mart ay─▒nda ba┼člay─▒p, may─▒s ay─▒n─▒n sonlar─▒na kadar s├╝ren bahar, Japonlar i├žin Hana-mi yani ├ži├žek seyri anlam─▒na gelmektedir. (Hanami: ''Sakura ├ži├žeklerine hayranl─▒k'') (A─čac─▒n g├╝nd├╝z ziyaretlerine hanami, gece ziyaretlerine yozakura denir.) (Sakuramori: Kiraz a─čac─▒ doktoru, kiraz a─čac─▒n─▒n bak─▒m─▒n─▒ ├╝stlenen ki┼či)

T├╝rkiyeÔÇÖde Sakura

SakuraÔÇÖlar JaponyaÔÇÖn─▒n do─čal zenginli─či olarak s─▒n─▒fland─▒r─▒l─▒r. Bu sebeple a─čac─▒n ya da tohumunun ├╝lke d─▒┼č─▒na ├ž─▒kart─▒lmas─▒ yasaklanm─▒┼čt─▒r. Sadece belli sebeplerle 9 ├╝lkeye g├Ânderilmi┼čtir. Evrensel dostlu─ču geli┼čtirmek, ba┼čka ├╝lkelerle ili┼čkilerini geli┼čtirmek amac─▒yla di─čer ├╝lkelere hediye edilir.

JaponyaÔÇÖdaki Sakura Vakf─▒, b├╝t├╝n d├╝nyada sakura a─ča├žlar─▒n─▒ bar─▒┼č─▒n sembol├╝ haline getirmek i├žin ├žal─▒┼č─▒r. Vak─▒f, ├že┼čitli ├╝lkelerle temaslar kurar; bu a─ča├žlar─▒n dikilip halk─▒n g├Ârebilece─či mekanlar arar. ─░stanbulÔÇÖda da 1890 y─▒l─▒nda JaponyaÔÇÖya yap─▒lan dostluk ziyaretinden d├Ânerken batan Ertu─črul FirkateyniÔÇÖnde ┼čehit olan 587 denizcimizin an─▒s─▒na, ┼čehit deniz piyadelerini simgeleyen 587 fidan TEMA Vakf─▒ÔÇÖn─▒n ─░stanbul Kozyata─č─▒ÔÇÖndaki Nezahat G├Âkyi─čit Bah├žesiÔÇÖnde Ertu─črul Adas─▒ÔÇÖna ve ├ževresine 23 Ekim 2005ÔÇÖte t├Ârenle sakura fidanlar─▒ dikilmi┼čtir.
Nezahat G├Âkyi─čit Bah├žesiÔÇÖnde sakuralar


E─čer ─░stanbulÔÇÖda sakura turuna ├ž─▒kmak isterseniz, ilk u─čraman─▒z gereken il├že Sar─▒yer. B├╝y├╝k┼čehir BelediyesiÔÇÖnin ├╝lkeler aras─▒ndaki dostlu─ču peki┼čtirmek amac─▒yla 2003ÔÇÖte Baltaliman─▒ÔÇÖnda kurdu─ču Japon Bah├žesiÔÇÖne 52 yeti┼čkin sakura dikilmi┼čti. ├ťcretsiz gezilebilen parkta, farkl─▒ t├╝rlerden 5 bin civar─▒nda bitki bulunuyor. ─░stanbulÔÇÖun en ya┼čl─▒ sakura a─ča├žlar─▒ ise Emirgan KorusuÔÇÖnda. Beyaz K├Â┼čkÔÇÖ├╝n havuz y├Ân├╝ndeki giri┼činde iki b├╝y├╝k sakura bulunuyor. Ayr─▒ca Beyaz K├Â┼čkÔÇÖle Sar─▒ K├Â┼čkÔÇÖ├╝ ba─člayan yolda da yakla┼č─▒k be┼č metrelik bir sakura g├Ârebilirsiniz.

tb


Kiraz ├ži├žeklerinin a├ž─▒┼č─▒n─▒ g├Ârmek, T├╝rkiyeÔÇÖde asl─▒nda hi├ž de zor de─čil, ├ž├╝nk├╝ kiraz ├╝retiminde d├╝nyada ilk s─▒ralarda yer al─▒yoruz. Zaten meyve olarak yedi─čimiz tatl─▒ kiraz─▒n anavatan─▒n─▒n Giresun oldu─čuna inan─▒l─▒yor. Bug├╝n T├╝rkiyeÔÇÖde kiraz─▒n bir├žok ├že┼čiti yeti┼čiyor. ─░hracata y├Ânelik ├╝retim yapan bah├želer ─░zmir, Denizli, Manisa, ├çanakkale, Bursa, Konya, Afyon, Isparta ve Tekirda─čÔÇÖda yo─čunla┼č─▒yor. ─░zmirÔÇÖin Kemalpa┼ča il├žesi ise, kiraz bollu─ču ve ├že┼čit fazlal─▒─č─▒ndan ├Ât├╝r├╝, yerli hanami yapmak isteyenlerin ilk dura─č─▒ olabilir.

Kaynak:
JAPON K─░RAZ ├ç─░├çE─×─░, SAKURA ├ç─░├çE─×─░ NED─░R? - Deksan, ┼×imdi kiraz ├ži├že─či zaman─▒, Nezahat G├Âkyi─čit Botanik Bah├žesi | NGBB
 

Benzer Konular